12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 146
12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 146 Metni Anlama ve Çözümleme 1-11. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru – Altı çizili kelimeler
- muhit: Çevre, yakın çevre, ortam.
- çıplaklaşmış: Bağlama göre eski canlılığını, sıcaklığını ve insanlarını yitirmiş; boş, ıssız kalmış.
2. Soru – Köşkte yaşayanlar
Cevap: Hacı Vamık Bey (enişte), anlatıcının halası, Arap Naile Bacı, hep değişen hizmetçiler, ahçıbaşı ve ahçı yamakları, bir bahçıvan ve bir süre bir seyis.
3. Soru – Kültürel unsurlar
Cevap: Harem ve selamlık bölümleri olan ahşap köşk, hasır üzerine serilen halılar ve minderler, kerevet ve yer yatakları, misafirlikte yatak hazırlama geleneği, havuz ve fıskıye, çok sayıda hizmetçi ve ahçıbaşının bulunduğu konak hayatı; ayrıca güğüm, lenger, bakraç, ibrik, maşrapa, testi gibi geleneksel ev eşyaları metinde yer alan kültürel unsurlardır.
4. Soru – Köşk ile Hacı Vamık Bey arasındaki ilişki
Cevap: Köşk, Hacı Vamık Bey’in adeta bir aynasıdır. Hacı Vamık Bey canlı ve ailesiyle birlikteyken köşk de neşeli ve yaşayan bir mekândır; eşinden ayrılıp yalnızlaştıkça köşk de harap olur, yağmurlarda “ağlar”. Köşkün maddi olarak yıkılması, Hacı Vamık Bey’in manevi dünyasının çöküşüyle paralel ilerler; sonunda ikisi de eski ruhunu yitirir.
5. Soru – Fıskiye hakkındaki düşüncelerin değişmesinin nedenleri
- Anlatıcının çocukluğunda köşk kalabalık ve neşeliydi; tasasız ruhlar fıskıyenin sesini neşe olarak algılıyordu. Sonradan ise yalnızlık ve hüzün, aynı sesi rahatsız edici ya da ağlıyormuş gibi duyurmaktadır.
- Zamanın geçmesi, savaş yılları, yoksulluk ve köşkün bakımsız kalması; yani değişen koşullar ve Hacı Vamık Bey’in ruh hâli, nesnelere bakışı da değiştirmiştir.
6. Soru – Zaman
a) Olayların geçtiği zaman
Cevap: Olaylar II. Meşrutiyet sonrası İstanbul’da başlar ve Birinci Dünya Savaşı (Umumi Harp) yıllarına uzanır; köşkün satın alınmasından yaklaşık yirmi beş yıl sonrası anlatılır.
b) Zamanın Hacı Vamık Bey’e etkisi
Cevap: Savaş, yoksulluk, pahalılık, hizmetçi bulamama ve düşman saldırısı korkusu Hacı Vamık Bey’in yalnızlığını, kaygılarını ve korkularını artırır. Eski düzenin yıkılışı onun da iç dünyasının sarsılmasına, köşküne yabancılaşmasına ve sonunda hastalanmasına yol açar.
7. Soru – Anlatım biçimleri ve teknikleri
| Anlatım biçimleri | Anlatım teknikleri |
|---|---|
| Betimleme (köşk, bahçe, yataklar, yağmur kapları), öyküleme (Hacı Vamık Bey’in hayatının akışı), açıklama ve yorum | Geriye dönüş, iç çözümleme (Hacı Vamık Bey’in duyguları), özetleme, benzetme ve kişileştirmelerle tasvir, anlatıcının yorumları |
8. Soru – Anlatıcı
a) Anlatıcı
Cevap: Anlatıcı, Hacı Vamık Bey’in eşinin yeğenidir; olaylara çocukluğundan beri tanık olmuş birinci kişili (tanık) anlatıcıdır. Yer yer Hacı Vamık Bey’in iç dünyasını da bilen bir bakışla anlatır.
b) Temaya katkısı
Cevap: Tanık anlatıcı, geçmişi bir çocuğun gözünden hatırlayarak anlattığı için geçmişe özlem ve kaybolan bir yaşam biçiminin hüznü temasını güçlendirir. Anlatıcının Hacı Vamık Bey’e duyduğu sempati okurun da ona yakınlık duymasını sağlar.
c) Anlatıcı değişseydi
Örnek cevap: Olayları Hacı Vamık Bey kendisi anlatsaydı onun korkuları ve yalnızlığı daha içten verilirdi ama dışarıdan görülen tuhaflıkları ve sevimliliği kaybolurdu. Hâkim bir anlatıcı anlatsaydı daha nesnel ve mesafeli bir anlatım ortaya çıkar, geçmişe duyulan özlem ve sıcaklık azalırdı.
9. Soru – Döneme özgü yazımlar
Örnek cevap: Bu kullanımlar dilin canlı olduğunu, yazım ve söyleyişin zaman içinde değiştiğini fark ettiriyor. Eserleri yazıldıkları dönemin özelliklerini koruyarak okumak, dilin tarihini ve gelişimini görmemizi sağlar. Ayrıca günümüzde doğru yazımı bilmenin ve kurallara uymanın önemini de hatırlatıyor.
10. Soru – Karakterlerin iç dünyasının yansıtılması
Örnek cevap: Karakterlerin iç dünyasının ortaya konulması okura insanı yalnızca davranışlarıyla değil, duyguları ve korkularıyla tanıma imkânı verir. Hacı Vamık Bey’in yalnızlığını, köşküne yabancılaşmasını ve kaygılarını içeriden görmek okurda empati duygusunu geliştirir; insanın yaşadığı mekânla ve zamanla kurduğu bağı anlamasını sağlar.
11. Soru – Uzun cümle örnekleri
Cevap: Metinde yağmur sularını toplamak için dizilen kapların sayıldığı paragraf, yer yataklarının hazırlanışını anlatan paragraf ve köşkün manevi olarak çöküşünü anlatan, Hacı Vamık Bey’in köşkünden soğuyup onu satmak istediğini söyleyen son paragraftaki cümleler yazarın uzun cümlelerine örnektir. Bu cümlelerde virgüllerle sıralanan çok sayıda öge ve yan cümle bir arada kullanılmıştır.
← Sayfa 142 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 147 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.