12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 123
12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 123 Metni Anlama ve Çözümleme 1-7. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru – “Ciğer parem” ifadesinin etkisi
Cevap: “Ciğer parem” halk dilinde en çok sevilen kişiye (özellikle evlada) söylenen, sevgi ve şefkat yüklü bir seslenmedir. Şiirde nakarat gibi tekrarlanması anlatıma ahenk, içtenlik ve duygusal yoğunluk kazandırır. İçerik bakımından da söyleyicinin özlemini ve sevdiği kişiye duyduğu derin bağı vurgular; başlık olarak seçilmesi şiirin bir seslenme ve özlem şiiri olduğunu baştan hissettirir.
2. Soru – Doğa unsurlarının kullanımı
Cevap: İkinci bölümde nehir, rüzgâr, sonsuz baharlar, doluya tutulan dalda solan çiçek; üçüncü bölümde ırmakların dili; son bölümde ayrık tarlasında güller, kar altında baharı giyinen dallar ve karanlıkta güneşe uzanan kollar doğadan alınmış unsurlardır. Şair bu unsurları kişileştirerek ve sembolleştirerek kullanmıştır: Solan çiçek ve kar zorlukları, bahar ve güneş umudu, nehir ve rüzgâr özgürlüğü temsil eder. Böylece soyut duygular (özlem, umut, direnç) somut ve canlı imgelere dönüşür.
3. Soru – Nazım birimi
Cevap: Şiir bentlerden (çoğunlukla beşer dizelik) oluşur. Dizelerin bu şekilde kümelenmesinde, her bendin sonunda “ciğer parem” ifadesiyle kurulan nakarat dizeler, bentlerin kendi içinde bir düşünceyi tamamlaması ve kafiye düzeni etkili olmuştur. Nakarat, her bölümü bir şarkının kıtası gibi bitirerek şiire türkü havası verir.
4. Soru – Ahengi sağlayan unsurlar
Cevap: Şiir ağırlıklı olarak 12’li hece ölçüsüne yakın dizelerle yazılmıştır. “Ciğer parem” nakaratı, “söyle bilsin”, “duysun” gibi redifler, “-en, -den” sesleriyle kurulan kafiyeler (neden, geçen, gözlerinden; veren, giden, dizen) ve ses tekrarları ahengi sağlar.
5. Soru – Biçim, içerik ve tür ilişkisi
Cevap: Şiir lirik türdedir; özlem, sevgi ve umut gibi duyguları coşkuyla dile getirir. Hece ölçüsüne yakın dizeler, nakaratlar ve kafiyeler şiire halk türkülerini andıran bir ezgi kazandırır. Bu biçim, halk dilinden beslenen içerikle ve duyguyu öne çıkaran lirik türle uyum içindedir; şiir adeta bir türkü gibi söylenebilir.
6. Soru – İmgeler
Tespit edilen imgeler: Gözlerden doğan bin sabah, ellere alınan nehir ve rüzgâr, sessizliğe söylenen sonsuz baharlar, doluya tutulan dalda solan çiçek, ırmakların diliyle dizilen türküler, kararmamış yürek, ayrık tarlasında güller, baharı giyinen dallar, karanlıkta güneşe uzanan kollar.
a) İmgelerle paragraf
Örnek cevap: Ayrılığın uzun gecelerinde, gözlerinden doğan sabahları bekledim. Doluya tutulmuş bir dalda solan çiçek gibi yorgundum ama ırmakların diliyle türküler dizen kararmamış bir yürek taşıyordum. Baharı giyinen dallar karın altında sabrederken ben de karanlığın içinden güneşe uzanan kollarımı hiç indirmedim.
b) İmgeli söyleyişin katkısı
Cevap: İmgeli söyleyiş, özlem ve umut gibi soyut duyguları somutlaştırarak okurun zihninde canlandırır. Şiire çok anlamlılık kazandırır; “solan çiçek” yalnızca bir çiçeği değil, zor koşullarda yitip giden insanları da çağrıştırır. Böylece şiir bireysel bir özlemden toplumsal bir umuda genişler.
7. Soru – Şairin üslubu
Örnek cevap: Adnan Yücel, 1980 sonrası şiir anlayışı içinde gelenekten, özellikle halk şiirinden beslenen bir şairdir. Halk dilinden alınmış sıcak ifadeleri (ciğer parem), nakaratları ve hece ölçüsüne yakın dizeleri modern imgelerle birleştirir. Üslubu coşkulu, akıcı, mecazlarla yüklü ve halk ozanlarını andıran bir söyleyişe sahiptir; bireysel duyguları toplumsal umutla kaynaştırır.
← Sayfa 122 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 124 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.