12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 114
12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 114 Metni Anlama ve Çözümleme 1-11. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Not: Şiirde “Dirilsin diyordun” ifadesi ve “Elçi”ye yönelik minnet, söyleyicinin seslendiği kişinin bir dava ve düşünce önderi olduğunu gösterir. Şiirin, Zarifoğlu’nun “usta” olarak gördüğü Sezai Karakoç’a seslendiği düşünülmektedir; cevaplar bu yorum çerçevesinde verilmiştir.
1. Soru – “Altın yıllar”
Cevap: “Altın yıllar”, seslenilen kişinin davası ve inandığı değerler uğruna feda ettiği en değerli, en verimli ömür yıllarını anlatır. Altın, bu yılların kıymetini ve parlaklığını simgeler.
2. Soru – Söyleyicinin seslendiği kişiler
Cevap: Söyleyici, ömrünü manevi bir dirilişe adamış, insanları “Elçi”ye (Peygamber’e) yönelten bir düşünce önderine, yani ustasına seslenmektedir. Bunu yaparken kendisini ve aynı yolda yürüyenleri “biz”, “kardeşlerin” diye anar.
3. Soru – Seslenilen kişinin özellikleri
Cevap: Seslenilen kişi; dünya saltanatına ve şöhrete değer vermeyen, Allah için hüzünlenen, ömrünü davasına adayan, insanları dirilişe çağıran ve binlerce kişiyi peşinden sürükleyen biridir. Gözleri kara ve ışık saçan, saçları kıvırcık, utangaç, sade ve kınından yeni çıkmış bir kılıç gibi yalın ve keskin bir kişi olarak anlatılır. Ağır ve dalgın yüzünü devrin içinden Peygamber’e çeviren bir önderdir.
4. Soru – Geleceğe yönelik umutların dile getirildiği dizeler
Cevap: Şiirin ortalarında, seslenilen kişinin adımlarının artık yalnız olmadığı, sabahların daha iri doğduğu ve güneşin ailesinin (horantasının) büyüdüğü dizeler; yani takipçilerin çoğaldığını ve aydınlığın arttığını anlatan dizeler.
5. Soru – “Elçi”ye minnet
Cevap: Şiirin son bölümünde, o uzak ve erişilmez beldeye ancak seslenilen kişinin götürmesiyle bakabildiklerini, küçücük kalplerinde ona karşı yüklü bir hak bulunduğunu ve bu hakkı helal ettirmek istediklerini söyleyen dizelerde minnet dile getirilir. Ayrıca devrin yüzünü güzel Elçi’ye çevirdiğini anlatan dizeler de bu minnetle bağlantılıdır.
6. Soru – “Kişinin güzelliği ağa ustalarına göredir”
Örnek cevap: Bu dize, bir insanın değerinin ve olgunluğunun, yetiştiği ustaların, rehberlerin ve öğretmenlerin niteliğine bağlı olduğunu anlatır. İyi bir usta, öğrencisini de güzelleştirir. Söyleyici böylece kendi güzelliğini de ustasına borçlu olduğunu ima eder.
7. Soru – Şiirin teması
Cevap: Bir düşünce önderine (ustaya) duyulan minnet ve vefa; manevi diriliş davası.
8. Soru – Noktalama işareti kullanılmamasının etkisi
Cevap: Noktalama işaretlerinin olmaması şiirin kesintisiz bir yakarış gibi akmasını sağlar; ancak dizelerin nerede bitip başladığını, hangi sözün kime ait olduğunu belirsizleştirir. Bu durum okuru daha dikkatli okumaya ve anlamı kendisi kurmaya yöneltir; şiiri çok anlamlı ve yoruma açık kılar.
9. Soru – Bazı dizelerin küçük harfle başlaması
Örnek cevap: Küçük harfle başlayan son bölüm, söyleyicinin kendi iç sesini, alçakgönüllü ve fısıltı gibi dilek ve yakarışını yansıtır. Bu dizelerin bir önceki bölümün devamı gibi okunmasını, sesin alçalmasını ve tevazuyu hissettirmek amacıyla küçük harf tercih edilmiş olabilir.
10. Soru – Edebî sanatlar
| Dize | Edebî sanat |
|---|---|
| Dünya tutar inilemen | Mübalağa (inlemenin bütün dünyayı kaplaması abartılmıştır) |
| Yer şahit | Teşhis (yere insana özgü tanıklık etme özelliği verilmiştir) |
| Ne altın yıllar verdiğin hep | Tekrir (dize şiirde nakarat gibi tekrarlanır) ve istiare (“altın” değerli anlamında) |
11. Soru – Sanatçının topluma sözcülük etmesi
Cevap: Şiirde söyleyici yalnızca kendi adına konuşmaz; “biz”, “bizler kardeşlerin” diyerek aynı davayı paylaşan bütün bir topluluğun minnetini ve duygularını dile getirir. “Yer şahit” diyerek tanıklığı evrene yayar. Böylece şair kendi sesini topluluğun ortak sesine dönüştürür ve onu kalıcı kılar; bu da Zarifoğlu’nun sanatçıyı topluma sözcülük eden bir usta olarak görmesinin yansımasıdır.
← Sayfa 113 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 115 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.