12. Sınıf Kelam Ders Kitabı Cevapları Sayfa 67
12. sınıf Kelam ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 67 3. Ünite Ölçme ve Değerlendirme sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
A. Açık uçlu sorular
1. Mezhep ne demektir?
Cevap: Mezhep; dinin temel esaslarına bağlı kalarak ve zamanın şartlarını gözeterek inanç ve ibadet konularında yapılan farklı yorumlara ve bu yorumlar etrafında oluşan düşünce ekollerine verilen addır. İtikadi mezhepler inanç alanında, amelî (fıkhi) mezhepler ise ibadet ve muamelat alanında ortaya çıkmıştır.
2. İtikadi mezheplerin ortaya çıkışında etkili olan sebepler
Cevap: Dinî metinlerin lafız ve anlamlarından kaynaklanan sebepler (müteşabih ifadelerin farklı anlaşılması), hilafet meselesi ve siyaset, Müslümanlar arasındaki iç savaşlar, yabancı din, kültür ve medeniyetlerin etkisi, İslam’ın tanıdığı fikir ve vicdan hürriyeti, insanın düşünen bir varlık olması.
3. Haricîliğin belli başlı özellikleri
Cevap: Sıffîn Savaşı sonrasındaki Hakem Olayı’nda Hz. Ali’den ayrılan gruptur ve siyasi-itikadi nitelikli ilk harekettir. Amel ile imanı bir bütün sayar, büyük günah işleyenin dinden çıkıp kâfir olduğunu savunur. Halifenin Kureyşli olmasını şart koşmaz, zalim yöneticiye isyanı zorunlu görür. Hz. Osman’ı son altı yılı, Hz. Ali’yi de Hakem Olayı’nı kabul ettiği için suçlar. Kur’an’ı zahirî ve yüzeysel anlar, kendileri dışındakileri tekfir eder; bu aşırılıkları yüzünden tarih sahnesinden silinmiştir.
4. Şia’nın itikadi görüşleri
Cevap: Peygamberimizden sonra Müslümanların en üstünü Hz. Ali’dir. İmamet dinin asıllarındandır; nas ve tayinle Hz. Ali’ye ve soyuna verilmiştir, iman için imameti kabul etmek gerekir. İmamlar büyük ve küçük günahlardan korunmuştur (masumdur). İlk üç halife hilafeti Hz. Ali’den almıştır; onlardan uzak durmak (teberri) gerekir. Tövbe etmeden ölen büyük günah sahipleri ebedî olarak cehennemde kalır.
5. Mutezile’nin beş temel ilkesi (usul-i hamse)
Cevap:
- Tevhid: Allah’ın sıfatları zatının aynıdır; zatından ayrı sıfatları yoktur.
- Adalet: İnsan kendi fiillerini kendisi yaratır ve bu yüzden sorumludur.
- el-Menzile beyne’l-menzileteyn: Büyük günah işleyen ne mümindir ne kâfir; ikisi arasında bir yerdedir.
- el-Va‘d ve’l-va‘îd: Allah’ın iyiliği ödüllendirmesi, kötülüğü cezalandırması zorunludur; tövbesiz günahkâr için af ve şefaat yoktur.
- el-Emr bi’l-ma‘rûf ve’n-nehy ani’l-münker: İyiliği emretmek ve kötülükten sakındırmak her kul için zorunludur.
6. Ehlisünnet’in genel prensipleri
Cevap: Allah vardır, birdir, eşi ve benzeri yoktur; O’na has sıfatlar vardır ve her şeyin yaratıcısıdır. İman dil ile ikrar ve kalp ile tasdiktir; amel imanın parçası değildir. Haramı helal saymadıkça günah işleyen dinden çıkmaz. İnsanlar hür irade sahibidir ve sorumludur. Allah her topluma peygamber göndermiştir; Hz. Muhammed son peygamberdir. Kur’an Allah’ın vahyidir ve değişmemiştir. Ölümden sonra diriliş, cennet ve cehennem haktır; Allah ahirette müminlerce görülecektir. Dört halifenin sırası Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali şeklindedir. Ehlikıble tekfir edilmez.
B. Doğru-yanlış
| Madde | Cevap | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | D | Matüridi âlimlerine göre insanın seçme gücü olan cüzi irade itibari bir durumdur, yaratılmış değildir; fiili yaratan Allah, onu tercih eden (kesbeden) insandır. |
| 2 | D | Haricîlere göre büyük günah işleyen kâfir olur. |
| 3 | D | Özellikle müteşabih metinler farklı şekillerde anlaşılmaya elverişlidir. |
| 4 | Y | Mürcie amelin imana etki etmediğini düşündüğü için bütün müminleri iman bakımından eşit görür. |
| 5 | D | Şia’ya göre imamet nas ile Hz. Ali’ye ve soyuna aittir. |
C. Çoktan seçmeli sorular (1-2)
1. Soru
Cevap: E Kitapta mezheplerin ortaya çıkış sebepleri arasında yabancı kültürlerin etkisi, hilafet meselesi, düşünce hürriyeti ve içtimai (sosyal) sebepler sayılır. Ekonomik sebepler bu genel sebepler arasında yer almaz.
2. Soru
Cevap: C Hilafetin nasla (ayet ve hadisle) belirlendiği görüşü Şia’ya aittir. Ehlisünnet halifenin istişare ve seçimle belirlendiğini kabul eder. Diğer seçenekler Ehlisünnet’in genel prensipleridir.
← Sayfa 64 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 68 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.