11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 28

11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 28 Yorumlayalım sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Soru – Söz varlığının sosyal statü ve eğitimle uyumu

Örnek cevap: Tiplerin söz varlığı sosyal konumları ve eğitim durumlarıyla uyumludur. Çelebi, oturduğu yeri sorarken bile “iskân-ı beyt”, “hane-ber-dûş”, “bî-behre” gibi Osmanlıca tamlamalar kullanır; bu, onun eğitimli ve kibar İstanbul beyefendisi olduğunu gösterir. Hacivat da “esbâb-ı mûcibe”, “mâ-nahnü-fîh” gibi ifadelerle okumuşluk gösterisi yapar. Okuma yazma bilmeyen Karagöz ise bu sözleri anlamaz; “Mora”, “mahallebi”, “Muş” gibi sesçe benzeyen gündelik kelimelerle karşılık verir. Laz’ın şivesi geldiği yöreyi, Tiryaki’nin baharat adlarıyla dolu sözleri işini yansıtır. Böylece her tip, konuşmasıyla kim olduğunu ortaya koyar.

2. Soru – Söz varlığının katkısı başka yolla sağlanabilir mi?

Örnek cevap: Kısmen sağlanabilir. Yazar kişilerin sosyal durumunu ve kişiliğini anlatıcının betimlemeleriyle, giyim kuşamlarıyla, davranışlarıyla, mekân tasvirleriyle ya da diğer kişilerin onlar hakkındaki sözleriyle de gösterebilir. Tiyatroda kostüm, dekor ve beden dili de bu işlevi görür. Ancak kişinin kendi ağzından çıkan sözler en doğal ve inandırıcı yoldur; özellikle söz oyunlarına dayanan güldürü, farklı söz varlıkları olmadan aynı etkiyi yaratamaz.

3. Soru – Bu tiplere benzeyen kişilerle karşılaşınca hissedilenler

Örnek cevap: Gereksiz yere ağır, yabancı kelimelerle konuşan biriyle karşılaştığımda kendimi bazen yabancılaşmış ve anlaşılmamış hissederim; böyle bir konuşmanın amacının iletişim değil gösteriş olduğunu düşünürüm. Söyleneni ters anlayan ya da her şeyi şakaya vuran birisi ise önce güldürse de ciddi konularda iletişimi zorlaştırır. Bu tür davranışları hoşgörüyle karşılamakla birlikte, sağlıklı iletişim için herkesin karşısındakinin anlayacağı açık bir dil kullanması ve dinlemeye özen göstermesi gerektiğini düşünüyorum.

← Sayfa 27 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 29 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.