11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 176

11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 176 Metni Anlayalım 3-13. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

3. Soru

Temasına (konusuna) göre psikolojik (tahlil) roman özelliği taşır; çünkü kahramanların iç dünyası, hatıraları, hüzünleri ve ruh hâlleri ön plandadır. Aşk konusu işlendiği için aşk romanı yönü de vardır. Edebî akımına göre ise modernist romandır: Olaydan çok bireyin iç dünyasına odaklanılır, zaman ve bilinç ön plana çıkar, gelenek ile modern hayat arasında sıkışan birey anlatılır.

4. Soru

Yazar Boğaz’ı, insanı kendi özüne, kendi derinliğine götüren; ona kimliğini hatırlatan bir mekân olarak kullanmıştır. Mekân burada yalnızca olayın geçtiği yer değil, kahramanın ruh dünyasını besleyen ve onu dönüştüren bir unsurdur. Yazar bu işlevi Boğaz’daki manzaranın ve mimarinin “bizim” olmasına, yani bu medeniyetle birlikte oluşup millî kimliği yansıtmasına bağlamıştır. Ada ise insanı kendinden uzaklaştıran, kimliksiz bir yer olarak Boğaz’ın karşısına konmuştur.

5. Soru

Bu söz, geleceğin geçmişten koparak değil, geçmişin üzerine kurularak inşa edileceğini anlatır. Biz geleceğe yürüyen bir milletiz, ama köklerimiz tarihimizde, kültürümüzde ve geleneklerimizdedir. Geçmişini bilen ve ondan beslenen toplum sağlam bir gelecek kurabilir. Metinde Mümtaz’ın ileriye sıçramak için bile basılacak bir zemine, bir kimliğe ihtiyaç olduğunu söylemesi bu düşünceyle örtüşür.

6. Soru

“Kendi hayatımızın kaynakları” ifadesi bir milletin kimliğini oluşturan tarih, gelenek, musiki, mimari, dil ve inanç gibi kültürel değerleri anlatır. İhsan, Avrupa’dan döndükten sonra bu değerlere yönelmiş ve onları kişisel bir tecrübe gibi yaşamıştır.

Örnek cevap (kendi şehriniz): Yaşadığım şehirdeki eski cami ve hanlar, çarşının ahşap evleri, yöreye özgü türküler, yemekler ve el sanatları benim hayatımın kaynakları sayılabilir. Bu değerler bana geçmişimi hatırlatır ve nereye ait olduğumu hissettirir.

7. Soru

Metinde dönemin sosyal hayatını yansıtan unsurlara örnekler:

• Akşamüstü işten dönen küçük memurların, mekteplilerin, zabitlerin ve yaşlı hanımların doldurduğu kalabalık Boğaz vapurları
• İskele kahveleri, davul zurnalı pehlivan güreşleri, ramazan geceleri gibi eski İstanbul gelenekleri
• Kayıkla Boğaz gezintileri, plajlara gidilmesi, Çamlıca’daki kahvede vakit geçirilmesi
• Eski musiki plaklarının aranması, Beyoğlu’ndaki kahvelerde dinlenilmesi
• Yoksul semtlerde yıkık ahşap evlerin, harap medreselerin yanında lüks otomobillerin ve eski konakların bir arada bulunması
• Nişanlı olarak aileye takdim edilme gibi dönemin aile ve toplum anlayışını gösteren davranışlar

8. Soru

Metne göre şehir, insanların ruh hâlini doğrudan etkiler. Boğaz’ın güzelliği ve tarihî dokusu kahramanlara huzur, hayranlık ve derin bir hüzün yaşatırken yoksul ve bakımsız semtler insanlarda yorgunluk, bezginlik ve çöküntü duygusu uyandırır. Şehir ile içinde yaşayanlar birbirine benzer: Harap evlerle yorgun insanlar aynı tabloyu tamamlar. Kalabalık vapurda insanlar bile akşamın havasına teslim olup değişir. Ayrıca şehirdeki yaşam tarzı (vapur yolculukları, kahveler, gezintiler) insanların sosyal ilişkilerini de biçimlendirir.

9. Soru

Örnek cevap: Nuran ile Mümtaz; Emirgân, Kanlıca, Çamlıca, Üsküdar’ın camileri, Cerrahpaşa gibi hem doğal güzelliği hem de tarihî dokusu olan yerlerde buluşur. Bu durum iki kahramanın da sanata, tarihe ve doğaya düşkün, duyarlı insanlar olduğunu düşündürür. İlişkileri yalnızca duygusal değil, aynı zamanda düşünsel bir paylaşımdır; gezdikleri her yer onlar için bir öğrenme ve keşif alanıdır. Yaşam tarzları rahat ve kültürlüdür. Ancak Mümtaz geçmişe daha bağlı ve içe dönükken Nuran daha gerçekçi, bugünü ve insanların sorunlarını da gören biridir; bu fark hayata bakışlarının tam olarak örtüşmediğini gösterir.

10. Soru

Çünkü gezdikleri Üsküdar’daki dört büyük cami tesadüfen aşka, güzelliğe ya da annelik duygusuna adanmıştır; bu camilerin ardında kadın sultanlar ve anneler vardır. Semtin en önemli eserlerinin kadınlarla ilişkili olması Nuran’a Üsküdar’da gerçek bir “kadın saltanatı” olduğunu düşündürmüştür.

11. Soru

Mümtaz’ın romanına divan şiirinin son büyük şairi Şeyh Gâlip’in adını vermesi, onun geçmişe, divan şiirine ve klasik kültüre derin bir ilgi duyduğunu gösterir. Mümtaz tarihi yalnızca olaylar olarak değil, bir dönemin ruhu ve sanatı olarak anlamak ister. Sanat anlayışında şiir, musiki ve tarih iç içedir; sanatın milletin kimliğini taşıdığına inanır. Romanında Hatice Sultan ve Beyhan Sultan’ı Nuran’ı düşünerek çizmesi de onun sanatı kendi duygu dünyasıyla beslediğini gösterir.

12. Soru

Örnek cevap: Tarihimizdeki önemli olayları anlatan müzik eserlerine şunlar örnek verilebilir:

• Çanakkale Türküsü – Çanakkale Savaşları
• Yemen Türküsü – Yemen cephesinde yaşanan acılar
• Plevne Marşı – Osmanlı-Rus Savaşı’nda Plevne savunması
• İzmir Marşı – Millî Mücadele ve İzmir’in kurtuluşu
• İstiklal Marşı – Kurtuluş Savaşı ve bağımsızlık

13. Soru

Kahramanların gezdikleri yerlere bestelerin ve makamların adlarını vermesi (Çamlıca’daki kahveye “Derûnidil”, Kuleli önündeki gölgeye “Nühüft beste” demeleri), sanatın hayatlarının merkezinde olduğunu gösterir. Onlar dünyayı musiki aracılığıyla algılar, mekânları sanatla anlamlandırır ve hatıralarını bu eserlerle birleştirir. Sanat; aşklarını derinleştiren, birbirlerine yaklaşmalarını sağlayan ve geçmişle bağ kurmalarına aracılık eden bir unsurdur. Metinde Mümtaz’ın eski musikiyi Nuran sayesinde daha iyi kavraması da bunu destekler.

← Sayfa 175 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 177 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.