11. Sınıf Tarih Ders Kitabı Cevapları Sayfa 274

11. sınıf Tarih ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 274 31 Mart Olayı etkinliğindeki soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Manşet Sorusu

Örnek manşet: “Hareket Ordusu İstanbul’da: Meşrutiyet Kurtarıldı, Taht El Değiştirdi!”

Gerekçe: Bu manşet olayın hem başlangıcını (meşrutiyete karşı ayaklanma) hem de sonucunu (Hareket Ordusu’nun asayişi sağlaması ve Sultan II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi) tek cümlede özetlemektedir. Okuyucunun dikkatini olayın en önemli sonuçlarına çeker.

1. Soru

Cevap: 1909 değişiklikleri Türk demokrasisinin gelişiminde önemli bir aşamadır:

• Padişahın yetkileri sınırlandırıldı; padişah meclis önünde anayasaya bağlılık yemini etmek ve yetkilerini ancak hükûmet aracılığıyla kullanmak zorunda kaldı.
• Hükûmet, padişaha değil Meclis-i Mebusan’a karşı sorumlu hâle geldi ve güvenoyu alma zorunluluğu getirildi. Bu, parlamenter sisteme geçiş anlamına gelir.
• Meclis kendi başkanlarını seçebildi, padişahın çağrısı olmadan toplanabildi, antlaşmalar konusunda yetki kazandı; padişahın veto yetkisi sınırlandı.
• Böylece millet iradesini temsil eden meclisin gücü arttı ve egemenliğin halka geçmesine yönelik önemli bir adım atıldı. Ancak İttihat ve Terakki’nin basın ve muhalefet üzerindeki baskısını artırması demokrasinin tam olarak işlemesini engelledi.

2. Soru

Örnek haber yazısı:

İstanbul’da Meşrutiyet Karşıtı İsyan Bastırıldı

Meşrutiyetin ilanından bu yana İttihat ve Terakki ile muhalifler arasında süren gerginlik, 13 Nisan 1909 sabahı (Rumi 31 Mart 1325) silahlı bir isyana dönüştü. Basında yürütülen sert tartışmalar, Serbestî gazetesi başyazarı Hasan Fehmi Bey’in öldürülmesi ve ordudaki alaylı-mektepli çekişmesi ortamı germişti. İttihatçıların orduya ve devlete hâkim olmasından rahatsız olan Avcı Taburları, Meclis önünde toplanarak ayaklandı; bazı mebuslar ve görevliler öldürüldü, gazete ve matbaalar yağmalandı. Hükûmet istifa etmek zorunda kaldı.

Bu gelişmeyi meşrutiyete yönelik bir tehdit olarak gören Mahmud Şevket Paşa, Selanik ve Edirne’deki birliklerden Hareket Ordusu’nu oluşturarak İstanbul’a yürüdü. Kurmay başkanlığını bir süre Kolağası Mustafa Kemal’in yürüttüğü ordu, kısa sürede şehirde düzeni sağladı ve sıkıyönetim ilan etti. Toplanan meclis, olayı desteklediği gerekçesiyle Sultan II. Abdülhamid’i tahttan indirerek yerine V. Mehmed Reşad’ı getirdi. Olayın ardından Kanun-ı Esasi’de yapılan değişikliklerle padişahın yetkileri kısıtlanırken meclisin yetkileri genişletildi; İttihat ve Terakki’nin yönetimdeki etkisi ise belirgin biçimde arttı.

← Sayfa 273 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 275 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.