11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 79

11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 79 1.15. Etkinlik (Sıcaklık ve Tepkime Hızı) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

2. Adım: Hipotez

Örnek hipotez: Sıcaklık arttıkça demirin hidroklorik asitle verdiği tepkimenin hızı artar.

3. Adım

• Bağımlı değişken: Tepkime hızı (gaz çıkış hızı)
• Bağımsız değişken: Sıcaklık
• Kontrol değişkenleri: Demir parçalarının kütlesi ve büyüklüğü, HCl’nin derişimi (1 M) ve hacmi, deney tüplerinin cinsi

4. Adım: Örnek işlem basamakları

1. İki beherglastan birine oda sıcaklığında su, diğerine ısıtıcıda yaklaşık 60 °C’a ısıtılmış su konur (su banyosu); sıcaklıklar termometreyle ölçülür.
2. İki deney tüpü etiketlenip pipetle eşit hacimde 1 M HCl konur ve tüpler beherlere yerleştirilir.
3. Tüplerdeki asit, beherdeki suyun sıcaklığına ulaşınca eşit büyüklükteki demir parçaları aynı anda tüplere bırakılır.
4. Kronometre başlatılır; gaz çıkışının yoğunluğu gözlenip kaydedilir.

Koruyucu gözlük ve eldiven kullanılmalı, sıcak beherler maşa ile tutulmalıdır.

5. Adım: Beklenen gözlemler

Sıcak su banyosundaki tüpte demir yüzeyinden çıkan H₂ kabarcıkları belirgin şekilde daha fazla ve hızlıdır. Oda sıcaklığındaki tüpte gaz çıkışı yavaştır. Tepkime: Fe(k) + 2HCl(suda) → FeCl₂(suda) + H₂(g)

6. Adım

Sıcaklık artınca H⁺ iyonlarının ve su moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi artar; tanecikler demir yüzeyine daha sık ve daha şiddetli çarpar.

7. Adım

Çarpışma teorisine göre sıcaklık artışı, kinetik enerjisi eşik değerini aşan tanecik sayısını artırır. Böylece etkin çarpışma sayısı ve tepkime hızı artar. Sıcaklık aktivasyon enerjisini değiştirmez.

Değerlendirme

1. Soru

Sıcaklığı yüksek olan ortamda gaz çıkışının daha hızlı olduğu gözlenir; sıcaklık arttıkça tepkime hızı artar.

2. Soru

Deneyde yalnızca sıcaklık değiştirilmiş; asit derişimi, hacmi ve demir miktarı sabit tutulmuştur. Bu nedenle belirlenen değişkenler deneydekilerle uyumludur. Sıcak tüpün deney sırasında soğuması bir hata kaynağı olabilir.

3. Soru

Gözlemler hipotezi desteklemektedir; sıcaklık artışı tepkime hızını artırmıştır.

← Sayfa 78 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 81 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.