11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 75
11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 75 1.13. Etkinlik ve Değerlendirme cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3. Adım
- Bağımlı değişken: Tepkime hızı (gaz kabarcığı çıkışı, magnezyum yüzeyindeki değişimin hızı)
- Bağımsız değişken: Suyun fiziksel hâli (sıvı su veya su buharı)
- Kontrol değişkenleri: Magnezyum şeridinin boyu ve kütlesi, sıcaklık (yaklaşık 100 °C), süre
4. Adım: Örnek işlem basamakları
- İki beherglasa eşit miktarda saf su konup ısıtıcıda kaynama sıcaklığına kadar ısıtılır; sıcaklık termometreyle kontrol edilir.
- Eşit uzunlukta iki magnezyum şeridi zımparalanarak yüzeyi temizlenir.
- Birinci şerit maşa ile kaynar suyun içine daldırılır.
- İkinci şerit, öğretmen gözetiminde maşa ile diğer beherde suyun yüzeyinin hemen üzerinde, buharın içinde tutulur.
- Belirli süre (ör. 2 dakika) boyunca iki şeritteki değişim kronometre ile izlenip kaydedilir.
Sıcak su ve buhardan yanmamak için maşa ve ısıya dayanıklı eldiven kullanılmalı, yüz beherin üstüne yaklaştırılmamalıdır.
5. Adım: Beklenen gözlemler
Kaynar sudaki magnezyum şeridinin yüzeyinde az sayıda küçük kabarcık oluşur; tepkime yavaştır. Buhardaki şeridin yüzeyi ise daha kısa sürede matlaşır ve beyazlaşır; tepkime daha hızlı ilerler.
6. Adım
Gaz hâldeki su molekülleri, sıvıdakilere göre birbirinden bağımsız ve çok daha hareketlidir; moleküller arası etkileşimlerle tutulmazlar. Bu nedenle magnezyum yüzeyine daha serbest ve daha yüksek enerjiyle çarpabilirler. Sıvıda ise su molekülleri hidrojen bağlarıyla birbirine tutunduğundan hareketleri kısıtlıdır.
7. Adım
Çarpışma teorisine göre, su buharında birim zamanda magnezyum yüzeyine yapılan etkin çarpışma sayısı daha fazladır; bu yüzden tepkime hızı gaz fazında daha yüksektir.
Değerlendirme
1. Soru
Magnezyumun su buharıyla, sıvı suya göre daha hızlı tepkime verdiği gözlenir. Tepkenin gaz hâlde olması tepkime hızını artırır.
2. Soru
Deneyde yalnızca suyun fiziksel hâli değiştirilmiş, sıcaklık ve magnezyum miktarı sabit tutulmuştur. Bu nedenle belirlenen değişkenler deneyle uyumludur. Buharın şeride tam olarak eşit miktarda ulaşmaması bir hata kaynağı olabilir.
3. Soru
Gözlemler, gaz hâldeki su ile tepkimenin daha hızlı olduğunu göstermiştir; hipotez doğrulanmıştır.
← Sayfa 74 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 76 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.