11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 53
11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 53 1.8. Etkinlik ve Değerlendirme cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3. Adım
a)
1 ve 2. durumlarda tanecikler düşük ve orta hızla çarpışmıştır. Kinetik enerjileri potansiyel enerji grafiğindeki tepeye (aktivasyon enerjisine) ulaşmaya yetmez; tanecikler geri döner ve tepkime gerçekleşmez. 3 ve 4. durumlarda ise tanecikler yüksek hızla çarpıştığı için kinetik enerjileri eşik değerine ulaşır veya onu aşar, bağlar kırılır ve ürün oluşur.
b)
3. durumda çarpışan taneciklerin enerjisi tepkimenin gerçekleşmesi için gereken en düşük enerjiye (aktivasyon enerjisine) ancak ulaşmıştır. 4. durumda ise taneciklerin enerjisi bu değerin de üzerindedir; yani taneciklerin fazladan enerjisi vardır. Her iki durumda da ürün oluşur, fakat 4. durumda tepkime daha kolay gerçekleşir.
4. Adım
Örüntüler:
- Çarpışma yoksa tepkime yoktur.
- Çarpışma uygun geometride değilse tepkime gerçekleşmez.
- Çarpışma enerjisi aktivasyon enerjisinden düşükse tepkime gerçekleşmez.
- Uygun geometri + aktivasyon enerjisine eşit veya daha yüksek enerji = etkin çarpışma → ürün oluşur.
5. Adım
Örnek iddia: “Her çarpışma tepkimeyle sonuçlanmaz.” Gözlem: 1 ve 3. çarpışma olasılıklarında moleküller çarpıştığı hâlde ürün oluşmamıştır (uygun geometri yok). Ayrıca 1 ve 2. durumlarda uygun yönelim olsa da enerji yetersiz olduğu için tanecikler geri dönmüştür. Ürün yalnızca uygun geometride ve yeterli enerjiyle gerçekleşen çarpışmalarda oluşmuştur.
6. Adım
Bir kimyasal tepkimenin gerçekleşmesi için tepken tanecikleri birbiriyle çarpışmalıdır. Bu çarpışmaların etkin olması için iki koşul gerekir: tanecikler uygun geometride çarpışmalı ve kinetik enerjileri eşik değerine eşit ya da ondan büyük olmalıdır. A2 + B2 → 2AB modelinde, düşük hızlı çarpışmalarda tanecikler potansiyel enerji tepesini aşamayıp geri döner; yüksek hızlı ve doğru yönelimli çarpışmalarda kinetik enerji bağları kırmaya harcanır, aktivasyon enerjisi aşılır ve AB molekülleri oluşur.
Değerlendirme
Çarpışma teorisine göre tepkime, tepken taneciklerinin çarpışmasıyla gerçekleşir; ancak her çarpışma ürün oluşturmaz. Ürün oluşturan (etkin) çarpışma için tanecikler uygun yönelimle çarpışmalı ve sahip oldukları kinetik enerji, etkin çarpışma için gereken en düşük enerji olan eşik değerine ulaşmalıdır. Bu enerji ile tanecikler aktivasyon enerjisi engelini aşar, bağlar kırılır ve yeni bağlar oluşur.
← Sayfa 52 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 56 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.