11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 268 2. Tema Ölçme ve Değerlendirme 24. ve 25. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
24. Soru: HCl ve NH3
a) Arrhenius teorisiyle açıklanabilen
HCl’nin asitliği. HCl suda iyonlaşarak ortama H+ verdiği için Arrhenius tanımına uyar. NH3‘ün bazlığı bu deneyde Arrhenius’la açıklanamaz; çünkü NH3 yapısında OH− içermez ve tepkime sulu ortamda OH− oluşturmadan, HSO4− ile gerçekleşmiştir.
b) Brønsted-Lowry teorisiyle açıklanabilen
Hem HCl’nin asitliği hem NH3‘ün bazlığı. HCl suya proton verir (asit). NH3 ise HSO4−‘ten proton alarak NH4+‘e dönüşür (baz); HSO4− de proton verdiği için asittir.
c) NH3‘ün Arrhenius’la açıklanması için gereken veri
NH3‘ün suda çözündüğünde ortamın OH− iyonu derişimini artırdığının tespit edilmesi gerekir (NH3 + H2O ⇌ NH4+ + OH−; örneğin sulu çözeltinin pH’ının 7’den büyük ölçülmesi). HCl zaten iki teoriyle de açıklanmaktadır.
ç) Hangi teori daha geniş kapsamlıdır?
Brønsted-Lowry teorisi. Arrhenius yalnızca sulu çözeltilerde ve yapısında H+ ya da OH− veren maddeler için geçerlidir. Brønsted-Lowry ise proton aktarımına dayandığından susuz ortamlarda da geçerlidir; NH3 + HSO4− gibi tepkimeleri, OH− içermeyen NH3‘ün bazlığını ve H içermeyen ametal oksitlerin asitliğini açıklayabilir.
25. Soru: 0,1 M A, B, C ve D çözeltileri
a) Asit mi, baz mı?
A (pH 4) ve C (pH 1): asit, çünkü pH < 7. B (pH 13) ve D (pH 10): baz, çünkü pH > 7.
b) İyonlaşma yüzdeleri
- A: [H+] = 10−4 M ⇒ (10−4 / 0,1) · 100 = %0,1
- B: [OH−] = 10−1 M ⇒ %100
- C: [H+] = 10−1 M ⇒ %100
- D: [OH−] = 10−4 M ⇒ %0,1
Sıralama: B = C > A = D
c) Kuvvetler
C kuvvetli asit, A zayıf asit; B kuvvetli baz, D zayıf baztır.
ç) OH− derişimleri
A: 10−10 M, B: 10−1 M, C: 10−13 M, D: 10−4 M ⇒ B > D > A > C
d) A ve C’nin iletkenliği
C > A. C tamamen iyonlaşan kuvvetli asit olduğu için çözeltisinde çok daha fazla iyon bulunur.
← Sayfa 267 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 269 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.