11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 24

11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 24 1.3. Etkinlik cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Adım (devamı)

b)

Örnek değerlendirme:

• Hidrojen: Isıl değeri en yüksek olan maddedir ve yandığında yalnızca su oluşur. Ancak gaz olduğundan depolanması ve taşınması zordur, üretim maliyeti yüksektir ve dikkatli kullanılmalıdır.
• Metan (doğal gaz): Isıl değeri yüksektir, boru hatlarıyla kolayca taşınır. Fakat fosil kökenlidir, yenilenemez ve CO₂ salımına yol açar.
• Karbon (kömür): Ucuz ve kolay depolanır ancak ısıl değeri düşüktür; yanınca CO₂, kül ve kükürtlü gazlar gibi atıklar oluşturarak çevreyi kirletir.
• Metanol: Sıvı olduğu için depolanması kolaydır, biyokütleden de üretilebilir. Isıl değeri ise orta düzeydedir.
• Glikoz: Isıl değeri en düşüktür; yakıt olarak uygun değildir ama canlılar için temel enerji kaynağıdır.

Sonuç olarak tüm maddeler enerji kaynağı olabilir; yakıt olarak en avantajlıları ısıl değeri ve depolama kolaylığı birlikte düşünüldüğünde metan ve hidrojendir. Çevresel etki açısından hidrojen öne çıkar.

c)

Canlılar enerji ihtiyacını hücresel solunumla besinlerden karşılar. Verilen maddelerden canlılar için enerji kaynağı olarak kullanılabilen madde glikoz (C₆H₁₂O₆)‘dur.

ç)

• Yakıtlar: Benzin, motorin, LPG (propan, bütan), odun, biyogaz, biyodizel, etanol, petrol.
• Canlılar için enerji kaynakları: Karbonhidratlar (nişasta, şeker), yağlar ve proteinler.

d)

Örnek hipotezler:

• Eşit kütlelerde yakılan maddelerden yağ oranı yüksek olan madde, suyu daha fazla ısıtır.
• Ceviz ve fındık gibi yağlı kuruyemişler, şekere göre birim kütle başına daha fazla enerji verir.
• Kamp yakıtı (sıvı yakıt), odundan daha fazla ısı açığa çıkarır.

2. Adım

a)

Örnek seçim: ceviz, fındık ve şeker. Örnek araştırma soruları:

• Eşit kütledeki ceviz, fındık ve şekerin yanmasıyla açığa çıkan ısı farklı mıdır?
• Bir besinin yağ oranı, yandığında verdiği ısıyı nasıl etkiler?

b)

Örnek tartışma sonucu: Sorular, açığa çıkan ısının belli kütlede suyun sıcaklık artışıyla ölçülebilmesi sayesinde okul laboratuvarında araştırılabilir. “Hangi besin daha sağlıklıdır?” gibi sorular ise bu deneyle cevaplanamayacağı için araştırma sorusu olarak uygun değildir.

c)

Ceviz ve fındık yüksek oranda yağ içerdiği için enerji potansiyeli yüksektir; şeker karbonhidrat olduğundan daha az enerji verir. Bu maddeler yakıt olarak kullanılsaydı besin israfı olurdu ve maliyet yüksek olurdu; bu nedenle besin olarak tüketilmeleri daha uygundur. Odun ve kamp yakıtı ise yakıt olarak kullanılır ancak duman ve CO₂ oluşturur.

ç)

Örnek işlem basamakları:

1. Eşit kütlede (ör. 1 g) ceviz, fındık ve şeker örnekleri tartılır.
2. Bir deney tüpüne veya küçük metal kaba eşit hacimde (ör. 20 mL) su konur ve ilk sıcaklık ölçülür.
3. Örnek bir metal tutucu üzerinde öğretmen gözetiminde tutuşturulur ve kabın hemen altında tamamen yanana kadar bekletilir.
4. Suyun son sıcaklığı ölçülür; sıcaklık artışları karşılaştırılır. Her örnek için yeni su kullanılır.

d)

• Bağımlı değişken: Suyun sıcaklığındaki artış (açığa çıkan ısı).
• Bağımsız değişken: Yakılan maddenin cinsi.
• Kontrol değişkenleri: Yakılan maddenin kütlesi, suyun kütlesi ve ilk sıcaklığı, kap ile alev arasındaki uzaklık, kabın cinsi.

e)

Deney planı öğretmene gösterilmeli; yanıcı maddeler ateşten uzak tutulmalı, koruyucu gözlük kullanılmalı ve deney havalandırılan ortamda yapılmalıdır.

← Sayfa 23 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 25 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.