11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 200
11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 200 2.16. Etkinlik 6–8. adım cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Sayfanın üstündeki iletkenlik ölçümü (5. adım d maddesi) Sayfa 199‘da cevaplanmıştır.
6. Adım
a) HCl ve CH3COOH çözeltilerinde H3O+ derişimi
HCl çözeltisinin pH’ı daha küçük ve iletkenliği daha büyüktür. Bu nedenle HCl çözeltisindeki H3O+ derişimi CH3COOH çözeltisindekinden çok daha büyüktür (yaklaşık 0,1 M’a karşılık 0,001 M civarı).
b) pH ve iletkenlik farkının nedeni
HCl suda tamamen, CH3COOH ise çok az iyonlaşır. Eşit derişimde HCl çözeltisinde çok daha fazla H3O+ ve anyon bulunur. H3O+ fazla olduğu için pH düşük; iyon sayısı fazla olduğu için iletkenlik yüksektir. CH3COOH çözeltisinde taneciklerin çoğu molekül hâlinde kaldığından pH daha yüksek ve iletkenlik düşüktür.
c) HCl ve CH3COOH’ın kuvvetinin karşılaştırılması
HCl(g) + H2O(s) → H3O+(suda) + Cl−(suda) — tek yönlü, %100 iyonlaşma
CH3COOH(suda) + H2O(s) ⇌ H3O+(suda) + CH3COO−(suda) — denge, %0,4 civarı iyonlaşma
Modelde HCl çözeltisinde hiç HCl molekülü bulunmazken CH3COOH çözeltisinde moleküllerin büyük kısmı iyonlaşmadan kalır. Bu nedenle HCl kuvvetli, CH3COOH zayıf asittir.
ç) NaOH ve NH3 çözeltilerinde OH− derişimi
NaOH çözeltisinin pH’ı daha büyük ve iletkenliği daha yüksektir. Buna göre NaOH çözeltisindeki OH− derişimi NH3 çözeltisindekinden çok daha büyüktür.
d) pH ve iletkenlik farkının nedeni
NaOH suda tamamen iyonlaşarak Na+ ve OH− iyonlarını oluşturur; NH3 ise sudan proton alarak çok az NH4+ ve OH− oluşturur. OH− derişimi yüksek olan NaOH çözeltisinin pH’ı daha büyük, iyon sayısı fazla olduğu için iletkenliği daha yüksektir.
e) Karşılaştırma (kitapta c maddesiyle aynı soru tekrarlanmıştır)
Yukarıdaki c maddesinde açıklandığı gibi iyonlaşma yüzdesi büyük olan HCl, CH3COOH’tan daha kuvvetli bir asittir.
7. Adım: Çıkarımlar
Asit ve bazların kuvveti, suda iyonlaşma oranlarına bağlıdır. Eşit derişimde daha çok iyonlaşan asit daha fazla H3O+, daha çok iyonlaşan baz daha fazla OH− oluşturur. Kuvvetli asit çözeltilerinin pH’ı daha küçük, kuvvetli baz çözeltilerinin pH’ı daha büyük; her ikisinin iletkenliği de zayıf asit ve bazlarınkinden yüksektir. Tamamen iyonlaşanlar kuvvetli, kısmen iyonlaşanlar zayıf asit/bazdır.
8. Adım: Bilimsel bilgiyle karşılaştırma
| Benzerlikler | Farklılıklar |
|---|---|
| Kuvvetin iyonlaşma yüzdesine bağlı olduğu, tamamen iyonlaşanların kuvvetli, kısmen iyonlaşanların zayıf olduğu sonucu bilimsel bilgiyle aynıdır. | Örnek: Açıklamalarımda pH ve iletkenlik ölçümlerine dayanarak kıyaslama yaptım; bilimsel bilgide ise kuvvet doğrudan iyonlaşma yüzdesi ile tanımlanmaktadır. Ayrıca bilimsel bilgide kuvvetli asit/bazlar için “yaklaşık %100” ifadesi kullanılır. |
← Sayfa 199 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 201 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.