11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 16 1.1. Etkinlik cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Adım (devamı)
Kaynak işlemi sırasında ışık oluşumu
a) Kaynak sırasında metaller çok yüksek sıcaklığa ulaşır; gaz kaynağında yakıt gazının yanması (kimyasal), ark kaynağında elektrik enerjisinin ısıya dönüşmesi söz konusudur. Yüksek enerjili atomlar enerjilerini ışık ve ısı olarak yayar. Olay çevreye enerji verdiği için ekzotermiktir.
b) Örnek sonuç: Işık ve ısı yayılması, sistemin çevreye enerji verdiğini gösterir. Bu nedenle kaynak yapan kişi koruyucu maske ve eldiven kullanır.
Spor yaparken vücut sıcaklığının artması
a) Kas hücrelerinde besinler oksijenle tepkimeye girer (hücresel solunum). Bu kimyasal tepkimede açığa çıkan enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür; olay ekzotermiktir.
b) Örnek sonuç: Egzersiz arttıkça solunum tepkimeleri hızlanır ve daha fazla ısı açığa çıkar. Vücut, fazla ısıyı terleme ile atar; terin buharlaşması ise ısı aldığı için endotermiktir ve deriyi serinletir.
2. Adım
| Olay | Enerji değişimi |
|---|---|
| Örnek fiziksel olay: Çamaşırların güneşte kuruması | Sudaki moleküller güneşten ve havadan ısı alarak buharlaşır. Olay endotermiktir; maddenin kimliği değişmez. |
| Örnek kimyasal olay: Doğal gazın ocakta yanması | Metan oksijenle tepkimeye girip karbon dioksit ve su oluşturur; ısı ve ışık açığa çıkar. Olay ekzotermiktir. |
3. Adım
- Benzerlikler: Her iki olayda da enerji değişimi vardır; sistem çevreyle ısı alışverişi yapar. Hem fiziksel hem kimyasal olaylar endotermik ya da ekzotermik olabilir.
- Farklılıklar: Fiziksel olayda maddenin kimliği değişmez, enerji değişimi genellikle daha küçüktür (moleküller arası etkileşimler değişir). Kimyasal olayda yeni maddeler oluşur, atomlar arası bağlar kırılıp yeniden oluştuğu için enerji değişimi genellikle daha büyüktür.
4. Adım
Örnek cevap: Tartışmada, sıcaklığın artmasının ısı verildiğini, azalmasının ısı alındığını gösterdiği ortak sonucuna varılabilir. Ayrıca yalnızca ısı değişimine bakarak olayın fiziksel mi kimyasal mı olduğuna karar verilemeyeceği, bunun için yeni madde oluşup oluşmadığına bakılması gerektiği vurgulanabilir.
Değerlendirme
1. Soru
Örnek cevap: Olay sırasında ortamın (çevrenin) sıcaklığı artıyorsa olay ekzotermik, azalıyorsa endotermiktir. Işık, ses gibi enerji çıkışlarının görülmesi de çevreye enerji verildiğini gösterir. Olayın fiziksel mi kimyasal mı olduğuna ise yeni madde oluşup oluşmadığına bakarak karar verilir.
2. Soru
Örnek cevap: Başlangıçta spor yaparken vücudun ısınmasını yalnızca kas hareketine bağlıyordum. Arkadaşlarımın, bunun hücrelerde gerçekleşen kimyasal tepkimelerden kaynaklandığını açıklaması düşüncemi değiştirdi; çünkü bu açıklama ısının kaynağını daha iyi gösteriyordu.
← Sayfa 15 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 17 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.