11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 87 8. Etkinlik 5 ve 6. basamak cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Gösteri deneyinde beklenen gözlem

Aynı yükseklikten bırakılan özdeş kâğıtlardan buruşturulmuş kâğıt yere daha önce düşer; yatay tutulup bırakılan kâğıt salınarak yavaşça iner. Kütleler aynı olduğu hâlde süreler farklıdır.

5. Basamak

Eşit kütleli olmayan kâğıtlar kullanılsaydı

Aynı biçimdeki (örneğin ikisi de düz) kâğıtlardan kütlesi büyük olanın ağırlığı daha büyük olduğu için hava direnci onu daha geç dengeler. Ağır kâğıt daha büyük bir hıza ulaşır ve yere daha kısa sürede düşer; hafif kâğıt daha küçük hızla, daha uzun sürede iner. Havada düşme süresi ve hızı kütleden etkilenir.

Düz ve sıkıştırılmış metal levhalar suda bırakılsaydı

Su, havadan çok daha yoğun bir akışkandır ve büyük direnç uygular. Sıkıştırılmış levhanın kesit alanı küçük olduğu için daha az dirençle karşılaşır, daha büyük düşey hıza ulaşır ve zemine daha önce varır. Düz levha geniş yüzeyi nedeniyle büyük direnç görür, yavaş ve salınarak iner. Her iki levhanın da hızları havadakinden belirgin biçimde küçük olur.

Deney Ay’da yapılsaydı

Ay’da atmosfer yok denecek kadar az olduğundan hava direnci olmaz. Düz ve buruşturulmuş kâğıtlar aynı anda yere ulaşır ve her an düşey hızları eşittir. Çekim ivmesi Dünya’nınkinin yaklaşık 1/6’sı olduğu için hızları daha yavaş artar; aynı yükseklikten düşme süresi, havasız Dünya ortamındaki süreden yaklaşık √6 ≈ 2,4 kat uzun olur.

6. Basamak (Farklılıkların nedeni)

Kâğıtlar özdeş olduğu için ağırlıkları eşittir; fark hava direncinden kaynaklanır. Hava direnci cismin hareket doğrultusuna dik kesit alanına ve hızına bağlıdır. Yatay bırakılan kâğıdın kesit alanı büyük olduğu için küçük bir hızda bile direnç ağırlığa eşitlenir; kâğıt küçük bir limit hıza ulaşır ve geç düşer. Buruşturulmuş kâğıdın kesit alanı küçük olduğundan direncin ağırlığı dengelemesi için daha büyük hız gerekir; bu kâğıt daha hızlı düşer, yere daha büyük hızla ve daha kısa sürede çarpar.

← Sayfa 86 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 88 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.