11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 388 28. Alıştırma (mikroskop) ve 29. Alıştırma (yay sarkacı ve mercek) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

28. Alıştırma

a) Görüntülerin özellikleri

• Objektif mercekte: İncelenen örnek objektifin odağının (f_o) biraz dışında, F ile 2F arasındadır. Bu nedenle objektif merceğin diğer tarafında gerçek, ters ve cisimden büyük bir görüntü oluşur.
• Oküler mercekte: Objektifin oluşturduğu görüntü, oküler mercek için cisim görevi görür ve okülerin odak noktası ile merceği arasında kalır. Oküler bunun sanal, düz (kendi cismine göre) ve büyütülmüş görüntüsünü oluşturur; büyüteç gibi çalışır.
• Son görüntü, incelenen örneğe göre ters, sanal ve çok büyütülmüştür.

b) Toplam büyütme

Toplam büyütme = objektifin büyütmesi × okülerin büyütmesi = 20 × 10 = 200x. Mikroskopta görülen görüntünün boyu, incelenen örneğin boyunun 200 katıdır (h_görüntü = 200·h_cisim).

29. Alıştırma

Mercek O noktasındadır, f = 1 birim. Cisim L (3 birim, 3F), M (2 birim, 2F) ve N (1 birim, F) noktaları arasında salınır.

a) Görüntü sanal mı, gerçek mi?

Salınım boyunca cisim, merceğin odak noktasının (N) dışında, F ile 3F arasında bulunur. Yakınsak mercekte odağın dışındaki cismin görüntüsü merceğin diğer tarafında oluşur ve gerçek ve terstir. Cisim tam N noktasına (odağa) geldiği anda kırılan ışınlar paralel çıkar ve görüntü oluşmaz.

b) L ve M noktalarındaki görüntüler arasındaki uzaklık

• L’de (s = 3 birim): 1/s’ = 1/1 − 1/3 = 2/3 ⇒ s’ = 1,5 birim (merceğin sağında, P ile R arasının ortası)
• M’de (s = 2 birim, 2F): s’ = 2 birim (R noktası, diğer taraftaki 2F)

Görüntüler arasındaki uzaklık: 2 − 1,5 = 0,5 birim.

c) Iraksak mercek kullanılırsa

Iraksak mercekte görüntü her zaman cisimle aynı tarafta, F ile mercek arasında oluşur. 1/s’ = −1/f − 1/s bağıntısıyla:

• Cisim N’de (s = 1): görüntü mercekten 0,5 birim uzakta (N ile O’nun tam ortası).
• Cisim L’de (s = 3): görüntü mercekten 0,75 birim uzakta.

Görüntü, N ile O noktaları arasında, merceğe 0,5 ile 0,75 birim uzaklıktaki bölgede oluşur; sanal, düz ve küçüktür.

← Sayfa 387 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 389 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.