11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 38

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 38 12. Alıştırma cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

12. Alıştırma (İpe bağlı döndürülen taş)

Taş saat ibrelerinin tersi yönünde döner (K → L → M → N → P). İp bırakıldığında taş, o andaki hızıyla, yani çembere teğet doğrultuda harekete devam eder ve yalnızca yer çekimi etkisinde kalır.

• K noktasında hız düşey yukarı,
• M noktasında yatay (sola doğru),
• N noktasında düşey aşağı,
• P noktasında yatay (sağa doğru),
• L noktasında ise yatayla açı yapacak şekilde sol-yukarı doğrudur.

a) Tek boyutta sabit ivmeli hareket

Hız ile yer çekimi ivmesinin aynı doğrultuda olduğu K ve N noktalarında. K’da bırakılan taş düşey yukarı atış, N’de bırakılan taş düşey aşağı atış yapar.

b) İki boyutta sabit ivmeli hareket

Hızın yatay bileşeni olan L, M ve P noktalarında. M ve P’de taş yatay atış, L’de eğik atış yapar.

c) K noktasında bırakılırsa

Taş ϑ hızıyla düşey yukarı atılmış olur: önce yavaşlayarak yükselir, tepe noktasında durur, sonra hızlanarak bırakıldığı yüksekliğin de altına iner ve yere çarpar. Yükseklik-zaman grafiği tepesi olan bir parabol, hız-zaman grafiği +ϑ’dan başlayan, sıfırı kesen ve negatif değerlere inen eğimi −g olan bir doğrudur (grafikler aşağıdaki şeklin ilk satırında).

ç) L noktasında bırakılırsa

Başlangıçta hız vektörü sol-yukarı, ivme vektörü düşey aşağı olduğundan aralarındaki açı 90°’den büyüktür (geniş açı; L noktası şekildeki gibi 45° konumundaysa 135°). Taş yükseldikçe hızın düşey bileşeni azalır ve açı küçülür; tepe noktasında hız yatay olduğu için açı tam 90° olur. İnişte düşey bileşen aşağı yönde büyüdüğü için açı 90°’den küçük (dar açı) olur ve yere çarpana kadar azalmaya devam eder, fakat yatay bileşen hiç sıfırlanmadığı için 0° olmaz.

d) M noktasında bırakılırsa

Taş M’nin yerden yüksekliğinden ϑ hızıyla yatay atılmış olur. Yatay konum zamanla doğrusal artar ve yatay hız ϑ’da sabit kalır; yükseklik parabol şeklinde azalır, düşey hız sıfırdan başlayarak düzgün artar (aşağı yönde).

e) N noktasında bırakılırsa

Taş ϑ hızıyla düşey aşağı atılmış olur. Yükseklik giderek daha hızlı azalır; hız büyüklüğü ϑ’dan başlayarak düzgün artar (yukarı yön pozitif alındığında −ϑ’dan başlayıp daha negatif değerlere inen doğru).

← Sayfa 37 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 39 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.