11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 331 7. Alıştırma (küresel aynalarda yansıma kartları) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

7. Alıştırma

Tuğba’nın kartı

Asal eksene paralel gelen ışın önce çukur aynada yansır ve çukur aynanın odak noktasından geçer. Işının tümsek aynadan kendi üzerine dönebilmesi için tümsek aynaya dik gelmesi, yani uzantısının tümsek aynanın merkezinden geçmesi gerekir. Işın asal ekseni yalnızca bir noktada kesebileceğinden çukur aynanın odağı ile tümsek aynanın merkezi aynı noktada olmalıdır. Bu nokta tümsek aynanın arkasındadır:

f_çukur = x + 2·f_tümsek ⇒ x = f₁ − 2·f₂ (f₁: çukur, f₂: tümsek aynanın odak uzaklığı). Kısaca: aynalar arasındaki uzaklık = çukur aynanın odak uzaklığı − 2 · tümsek aynanın odak uzaklığı. Kartın şeklinde odak uzaklıkları farklı harflerle adlandırılmışsa aynı kural, hangi aynanın çukur hangisinin tümsek olduğuna bakılarak uygulanır.

Emre’nin kartı

Işın ilk çukur aynada (f₁ = 20 cm) yansıyınca bu aynanın odağından geçer. İkinci aynadan kendi üzerine dönmesi için ikinci aynanın merkezinden geçmelidir (r₂ = 2·40 = 80 cm). Bu iki nokta çakışmalıdır:

x = f₁ + 2·f₂ = 20 + 80 = 100 cm

Uğur’un kartı (tümsek ayna) – Cevap: I ve II

• I. Doğru. Mavi kesikli çizgi gelme ve yansıma açılarını eşit bölen normaldir; küresel aynada normal merkezden geçer. Normal asal ekseni A’da kestiği için A merkezdir.
• II. Doğru. Asal ekseni D’de kesecek doğrultuda gelen ışının yansıyan uzantısı ekseni tepe noktasına daha yakın bir B noktasında keser; tümsek aynada bu uzaklık hem odak uzaklığından hem de CD’den küçüktür. Bu yüzden CD > BC.
• III. Yanlış. Tümsek aynanın odağı aynanın arkasındadır (A ile C arasında); C ile D arası aynanın önüdür.

Gülbin’in kartı (çukur ayna) – Cevap: II ve III

• I. Yanlış. Mavi kesikli çizgi normaldir ve normalin asal ekseni kestiği B noktası aynanın merkezidir, odak değildir.
• II. Doğru. Merkezin dışındaki A noktasından gelen ışın, yansıdıktan sonra merkez ile odak arasındaki C’den geçer. Ayna denklemine göre A merkezden ne kadar uzaksa C merkeze o kadar daha az yaklaşır; AB > BC olur.
• III. Doğru. Odak, merkez (B) ile tepe noktasının (D) tam ortasındadır. C, merkez ile odak arasında olduğundan odak C ile D arasında kalır.

← Sayfa 330 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 332 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.