11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 260

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 260 42. Alıştırma cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

42. Alıştırma (Ülkelerin şebeke gerilimi ve frekansı)

a) Farklı değerlerin sebepleri

Örnek cevap: Elektrik şebekeleri XIX. yüzyılın sonu ve XX. yüzyılın başında kurulurken her ülke, o dönemdeki jeneratör ve aydınlatma teknolojisini sağlayan şirketlerin standartlarını benimsemiştir. ABD’de erken dönemde düşük gerilimli ve 60 Hz’lik sistemler yaygınlaşırken Avrupa’da 50 Hz ve daha yüksek gerilim tercih edilmiştir. Sonradan sistemi değiştirmek; santraller, iletim hatları ve milyonlarca cihazın yenilenmesi anlamına geldiğinden çok pahalı olmuş ve ülkeler kendi standartlarını korumuştur. Güvenlik anlayışı, iletim kayıpları ve maliyet hesapları da farklı tercihlere yol açmıştır.

b) Elektrik alışverişi yapabilecek ülkeler

Ortak bir şebekeye bağlanabilmek için frekansların aynı olması gerekir (gerilim transformatörlerle eşitlenebilir, ama farklı frekanstaki şebekeler doğrudan senkronize edilemez). Buna göre:

• 50 Hz grubu: Almanya, Arjantin, Avustralya, Çin, Fransa, Hindistan, İtalya, Türkiye, Yunanistan (Japonya’nın 50 Hz kullanan bölgesi de)
• 60 Hz grubu: ABD, Ekvador, Filipinler, Kanada (Japonya’nın 60 Hz kullanan bölgesi de)

Aynı gruptaki ve coğrafi olarak bağlantı kurabilen komşu ülkeler (ör. Türkiye–Yunanistan, Almanya–Fransa–İtalya, ABD–Kanada) birbiriyle doğrudan elektrik alışverişi yapabilir. Farklı frekanslı ülkeler arasında ancak pahalı dönüştürücü istasyonlarla alışveriş yapılabilir.

c) Avantaj ve dezavantajlar

• Yüksek gerilim (220–240 V): Aynı güç için daha küçük akım gerekir; kablolardaki ısı kayıpları azalır, daha ince kablo kullanılabilir. Buna karşılık çarpılma tehlikesi daha fazladır.
• Düşük gerilim (100–120 V): Çarpılma riski daha düşüktür; ancak aynı güç için daha büyük akım gerektiğinden kayıplar ve kablo kalınlığı artar.
• 60 Hz: Transformatör ve motorlar biraz daha küçük yapılabilir, lambalardaki titreşim daha az fark edilir; ancak uzun hatlarda kayıplar biraz daha fazladır.
• 50 Hz: Uzun mesafeli iletimde kayıplar daha azdır; transformatörler biraz daha büyük olur.
• Genel dezavantaj: Farklı standartlar nedeniyle cihazlar her ülkede doğrudan kullanılamaz; adaptör veya dönüştürücü gerekir, uluslararası enerji ticareti zorlaşır.

ç) Gerilim-zaman grafikleri

Bu madde Sayfa 261‘de cevaplanmıştır.

← Sayfa 257 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 261 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.