11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 219
11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 219 8. Etkinlik 2., 4. ve 5. basamak cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2. Basamak
a) Yörüngelerin çembersel olması
Manyetik alana dik giren yüklü parçacığa etki eden manyetik kuvvet her an parçacığın hızına diktir. Hıza dik kuvvet hızın büyüklüğünü değiştirmez, yalnızca yönünü değiştirir. Büyüklüğü sabit kalan ve sürekli hıza dik olan bu kuvvet bir merkezcil kuvvet gibi davranır; bu yüzden parçacık düzgün çembersel hareket yapar. Pozitif ve negatif yüklere etki eden kuvvetler zıt yönlü olduğundan parçacıklar ters yönlere doğru kıvrılır.
b) Telde manyetik kuvvet oluşmasını sağlayan etmenler
Tahmin: Telde hareketli yüklerin (akımın) bulunması, telin bir manyetik alanın içinde olması ve telin alan çizgilerine paralel olmaması gerekir. Teldeki her elektrona etki eden küçük kuvvetlerin toplamı tele etki eden manyetik kuvveti oluşturur.
c) Etmenlerin kuvvete etkisi (tahmin)
| Alanın büyüklüğü (B) | Akım (i) | Tel uzunluğu (L) | Tel–alan açısı (θ) |
|---|---|---|---|
| Alan büyüdükçe kuvvet artar. | Akım arttıkça kuvvet artar. | Alanın içindeki tel uzunluğu arttıkça kuvvet artar. | Tel alana dikken kuvvet en büyük, paralelken sıfırdır. |
4. Basamak (Deney tasarımı)
Araç gereç: U mıknatıs (ya da iki çubuk mıknatıs), hafif ve esnek iletken tel veya alüminyum folyo şerit, ayarlı güç kaynağı, reosta, ampermetre, anahtar, bağlantı kabloları, hassas terazi (isteğe bağlı).
| Tasarlanan deney | Deneyin aşamaları |
|---|---|
| Mıknatısın kutupları arasındaki tele akım verip telin sapma yönünü ve miktarını gözlemlemek; akımı, mıknatıs sayısını (alanı), alan içindeki tel uzunluğunu ve açıyı değiştirmek | 1. Tel, U mıknatısın kutupları arasından geçecek biçimde gevşekçe asılır ve devreye bağlanır. 2. Anahtar kapatılır, telin hangi yöne itildiği gözlenir. 3. Reosta ile akım artırılarak sapmanın değişimi not edilir. 4. Mıknatıs ters çevrilir ya da akım yönü değiştirilir, sapma yönü gözlenir. 5. Yan yana konan mıknatıs sayısı artırılarak alan içindeki tel uzunluğu büyütülür. 6. Tel alan çizgilerine eğik ve paralel konarak ölçüm tekrarlanır. |
5. Basamak (Beklenen veriler)
- Akım iki katına çıkınca telin sapması (kuvvet) yaklaşık iki katına çıkar.
- Mıknatıs sayısı (alan içindeki tel uzunluğu) iki katına çıkınca kuvvet iki katına çıkar.
- Daha güçlü mıknatısla kuvvet artar.
- Akım veya mıknatıs ters çevrilince tel ters yöne itilir.
- Tel alana paralel konunca tel hareket etmez.
← Sayfa 218 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 220 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.