11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 154

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 154 2. Ünite Başlarken 4. sorunun devamı, 5. ve 6. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Başlarken 4. Soru (devam)

ç) Kuvvetlerin yönü

Örnek cevap: Tarak kâğıdı kendine doğru çeker; kâğıt da tarağı kendine doğru çeker. Bu iki kuvvet eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür (etki-tepki çifti). Kâğıdın kütlesi çok küçük olduğundan hareket eden kâğıttır.

d) Elektriksel kuvvet ve elektriksel alan

Yüklü her cisim çevresinde bir elektriksel alan oluşturur. Bu alanın içine giren başka bir yüke ya da kutuplanabilen bir cisme elektriksel kuvvet etki eder. Yani kuvvet, alanın etki ettiği bölgede ortaya çıkar; alan ne kadar güçlüyse aynı yüke etki eden kuvvet de o kadar büyüktür. Kâğıdın çekilmesi ve tohumların dizilmesi bu alanın varlığını gösterir.

5. Soru (Mıknatıslar ve manyetik alan çizgileri)

a) Etkileşimin alan çizgileriyle ilişkisi

Demir tozları manyetik alan çizgileri boyunca dizilir. Tek mıknatısta çizgiler N kutbundan çıkıp S kutbuna girer ve kutuplarda sıklaşır. Zıt kutuplar karşı karşıya geldiğinde çizgiler bir mıknatıstan diğerine geçerek iki mıknatısı birleştirir; bu durum çekme etkisini gösterir. Aynı kutuplar karşı karşıya geldiğinde çizgiler birbirine karışmaz, aradaki bölgede birbirinden uzaklaşarak yanlara bükülür; ortada tozun az olduğu boş bir bölge oluşur. Bu durum itme etkisini gösterir.

b) Alan çizgileriyle modelleme

Kırmızı uç N, mavi uç S kutbu olarak alındığında modeller aşağıdaki gibidir:

• Şekil I: N kutupları karşı karşıya; çizgiler arada birbirini iter, yukarı ve aşağı sapar → itme.
• Şekil II: S kutupları karşı karşıya; çizgiler ara bölgeye dışarıdan gelir ve iki mıknatısa ayrı ayrı girer → itme.
• Şekil III: N ile S karşı karşıya; çizgiler soldaki mıknatısın N kutbundan çıkıp sağdakinin S kutbuna girer → çekme.

6. Soru (Dünya’nın manyetik alanı)

Dünya’nın manyetik alan çizgileri bir çubuk mıknatısın alan çizgilerine çok benzer; Dünya’nın içinde dev bir çubuk mıknatıs varmış gibi davranır. Çizgiler güney yarım küredeki bir bölgeden çıkıp kuzey yarım küredeki bir bölgeye girer. Bu yüzden Dünya’nın coğrafi kuzey kutbu yakınında mıknatısın S kutbu, coğrafi güney kutbu yakınında N kutbu bulunur; pusulanın N ucu bu nedenle kuzeyi gösterir. Ayrıca görseldeki iki doğrudan anlaşıldığı gibi manyetik eksen, Dünya’nın dönme ekseniyle çakışmaz; aralarında küçük bir açı vardır. Çizgiler kutuplarda sık (alan güçlü), ekvatora doğru seyrektir (alan zayıf).

← Sayfa 153 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 156 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.