11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 170

11. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 170 5. Ünite Ölçme ve Değerlendirme 15–19. sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

15. Soru

Sanayi Devrimi’nde buhar makinelerinin yakıtı olan kömür, 19. yüzyıl boyunca fabrikaların, trenlerin ve gemilerin temel enerji kaynağıydı. 20. yüzyılda ulaşım ve sanayide petrol ve doğal gaz yaygınlaşınca kömürün toplam enerji içindeki payı azaldı. Günümüzde kömür özellikle termik santrallerde elektrik üretimi ile demir-çelik sanayisinde önemini korumaktadır; ancak sera gazı ve hava kirliliği nedeniyle birçok ülke kömürden çıkış planları yapmaktadır.

16. Soru

Geçmiş: 1973 ve 1979 petrol krizlerinde fiyatların birkaç kat artması ülkelere tek bir kaynağa ve tek bölgeye bağımlılığın tehlikesini gösterdi. Ülkeler stratejik petrol stokları oluşturdu, nükleer, doğal gaz ve kömüre yöneldi, enerji tasarrufu ve daha az yakıt tüketen araçlar gündeme geldi. Kuzey Denizi ve Alaska gibi yeni petrol sahaları işletmeye açıldı.

Günümüz: Rusya-Ukrayna savaşı sonrası petrol ve doğal gaz fiyatları yükselince özellikle Avrupa ülkeleri tedarikçilerini çeşitlendirdi, LNG terminalleri kurdu ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırdı. Karşılaştırınca her iki dönemde de amaç enerji güvenliğidir; ancak günümüzde çözümlerde iklim değişikliği nedeniyle yenilenebilir kaynaklar ve verimlilik çok daha fazla öne çıkmaktadır.

17. Soru

Anadolu tarih boyunca Asya ile Avrupa arasında ticaret yollarının (İpek Yolu, Baharat Yolu) geçtiği bir köprüydü. Bu köprü rolü 20. yüzyılın sonlarından itibaren enerjiye taşındı: Irak-Türkiye petrol boru hattıyla başlayan süreç Bakü-Tiflis-Ceyhan, Mavi Akım, TANAP ve Türk Akım gibi hatlarla genişledi. Değişen şey taşınan ürün (baharat ve ipek yerine petrol ve doğal gaz) ve taşıma biçimidir; süreklilik gösteren ise Türkiye’nin üretici bölgelerle tüketici pazarlar arasındaki geçiş konumudur. Bu süreklilik Türkiye’ye geçiş geliri, arz güvenliği ve siyasi etki kazandırmaktadır.

18. Soru

Geçmişte yenilenebilir kaynaklar su değirmeni, yel değirmeni ve odun gibi basit ve küçük ölçekli biçimlerde kullanılıyordu. 20. yüzyılda barajlarla hidroelektrik büyüdü. Petrol krizlerinden sonra rüzgâr ve güneş teknolojileri geliştirildi; 2000’lerden sonra ise maliyetlerin düşmesiyle güneş ve rüzgâr santralleri hızla yaygınlaştı, jeotermal elektrik üretimi arttı. Çevresel katkıları: fosil yakıtların yerini alarak sera gazı salımını ve hava kirliliğini azaltırlar, maden çıkarımına bağlı tahribatı düşürürler ve iklim değişikliğiyle mücadeleye yardım ederler.

19. Soru

• Ülkeler enerji ithal ettikleri ülke ve yolları çeşitlendirmeye başladı (farklı boru hatları, LNG).
• Yerli kaynaklar (kömür, yenilenebilir, yeni petrol ve gaz arama) ön plana çıktı.
• Bazı ülkeler yüksek ve kesintisiz üretim kapasitesi nedeniyle nükleer enerjiye yöneldi (Türkiye’de Akkuyu).
• Stratejik petrol ve doğal gaz depolama kapasiteleri artırıldı.
• Enerji verimliliği ve tasarruf politikaları, verimlilik yasaları ve eylem planları uygulamaya kondu.

← Sayfa 169 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 171 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.