11. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 146 “Dünyada ve Türkiye’de Stratejik-Kritik Madenlerin Önemi” etkinliğinin 3–5. adımları ve değerlendirme sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3. Adım: Zıt panel için örnek sorular
- Kobalt üretiminin büyük kısmı tek bir ülkede olduğuna göre bu durum dünya batarya sanayisini nasıl etkiler?
- Endonezya ham nikel ihracatını sınırlayıp madeni ülkede işlemeye neden yönelmiş olabilir?
- Türkiye büyük bor rezervini dış politikada ve ekonomide ne şekilde daha etkili kullanabilir?
- Avustralya’nın demir ihracatı, en çok sattığı ülkelerle ilişkilerini nasıl şekillendirir?
Karşılaştırma tablosu (örnek cevap)
| Maden | Ülke ekonomisindeki yeri | Ülkeler arası ilişkilerdeki yeri |
|---|---|---|
| Kobalt (Kongo DC) | İhracat gelirlerinin önemli kaynağıdır; ancak gelir çoğunlukla ham madde satışından gelir, işleme ve katma değer sınırlıdır. | Batarya üreten büyük ülkeler ve şirketler ülkeye yatırım yapmak için yarışır; dış etki ve rekabet yoğundur. |
| Nikel (Endonezya) | Madenin ülkede işlenmesiyle sanayi ve istihdam büyümüştür; batarya sanayisine geçiş hedeflenmektedir. | Ham madde ihracatına getirilen kısıtlar ticaret ortaklarıyla pazarlık ve anlaşmazlıklara yol açar, yabancı yatırımı çeker. |
| Bor (Türkiye) | Rezervde dünya lideri olmak ihracat ve döviz geliri sağlar; rafine bor ürünleriyle katma değer artırılabilir. | Cam, seramik, tarım, enerji ve savunma alanındaki ülkelerle ticaret bağları kurar; Türkiye’nin stratejik önemini artırır. |
| Demir (Avustralya) | En büyük ihracat kalemlerinden biridir; madencilik bölgelerinde istihdam ve altyapı gelişir. | Çelik üreten Asya ülkeleriyle (özellikle Çin) güçlü ama karşılıklı bağımlı bir ticaret ilişkisi oluşturur. |
4. Adım: Örnek önerme
Örnek cevap: Stratejik-kritik madeni olan ülke, bu madeni yalnızca ham olarak satmak yerine işleyip teknoloji ürününe dönüştürdüğünde hem ekonomisini hem de uluslararası pazarlık gücünü artırır.
5. Adım
Değerlendirmede şu noktalar öne çıkarılabilir: Kritik madenler ülkelere gelir ve istihdam sağlar; aynı zamanda bölgesel ve küresel düzeyde iş birliği, rekabet ve bazen çatışma konusu olur. Kaynağın tek bir ülkede toplanması tedarik riski doğurduğu için ülkeler tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışır.
Değerlendirme
Duygular: Kişisel cevaptır. Örneğin “Karşı grubun sorularına cevap hazırlarken heyecanlandım, farklı görüşleri dinlemek bakış açımı genişletti.” denebilir.
Örnek cevap (en önemli bilgi): Kritik madenlere sahip olmak tek başına yetmez; madenin ülkede işlenmesi ekonomik ve siyasi güce dönüşmesini sağlar.
← Sayfa 145 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 147 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.