11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 38

11. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 38 4. Etkinlik deney tasarımı, olası hatalar ve kontrol listesi maddelerinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

4. Etkinlik: Bitkide Tropizma Hareketleri

Uygulama 5: Deney tasarımı için yol gösterici bilgiler

• Işık (fototropizma): Eşit büyüklükte iki saksıya aynı sayıda fasulye ekilir. Biri tek tarafında küçük delik açılmış karton kutunun içine, diğeri her yönden ışık alan bir yere konur. Birkaç gün sonra delikli kutudaki fidelerin deliğe doğru eğildiği görülür.
• Su (hidrotropizma): Şeffaf bir kaba konan toprağın yalnızca bir kenarına su verilir (ya da kenara ıslak sünger yerleştirilir). Kökler bir hafta sonra suyun verildiği kenara doğru yönelmiş olur.
• Kimyasal madde (kemotropizma): Şeffaf kabın bir tarafına bir miktar gübre, diğer tarafına az miktarda tuz ya da kireç konur. Köklerin gübreli tarafa yöneldiği, tuzlu/kireçli taraftan uzaklaştığı gözlenir.
• Her deneyde uyaranın uygulanmadığı bir kontrol grubu kurulmalı; tohum türü, toprak miktarı, sıcaklık gibi değişkenler tüm gruplarda aynı tutulmalıdır.

Uygulama 6: Deney sırasında oluşabilecek hatalar

• Gruplarda farklı türde, yaşta veya kalitede tohum kullanılması.
• Kontrol grubunun kurulmaması ya da birden fazla değişkenin aynı anda değiştirilmesi.
• Işık deneyinde kutunun ışık sızdırması, saksının yerinin değiştirilmesi veya döndürülmesi.
• Gruplara farklı miktarda ve farklı zamanlarda su verilmesi; aşırı sulama sonucu tohumların çürümesi.
• Ölçümlerin farklı saatlerde ya da farklı kişilerce, düzensiz yapılması; verilerin kaydedilmemesi.
• Tuz veya kimyasal maddenin fazla kullanılıp bütün kökleri öldürmesi.

Uygulama 7: Hataları önlemek için yapılması gerekenler

• Aynı paketten, sağlam ve eş büyüklükte tohumlar seçilmeli; her gruba aynı sayıda tohum ekilmelidir.
• Yalnızca bir bağımsız değişken değiştirilmeli, diğer koşullar sabit tutulmalı; mutlaka kontrol grubu oluşturulmalıdır.
• Kutuların ışık geçirmezliği önceden denenmeli, düzenekler deney boyunca yerinden oynatılmamalıdır.
• Sulama ölçülü kapla ve belirli saatlerde yapılmalıdır.
• Ölçümler her gün aynı saatte, aynı yöntemle yapılıp tabloya ve fotoğrafla kaydedilmelidir.
• Kimyasallar küçük miktarlarda ve eldivenle kullanılmalıdır.

Uygulama 9: Kontrol Listesi

Liste, grubunuzun deney sürecine göre “Evet/Hayır” şeklinde işaretlenir. Tasarım doğru yapıldıysa tüm maddeler “Evet” olmalıdır. Karşılaşılan sorunlara örnek olarak bazı tohumların çimlenmemesi veya ışık sızması verilebilir; çözüm olarak her gruba yedek tohum ekmek, kutunun kenarlarını bantla kapatmak gibi önlemler yazılabilir.

← Sayfa 35 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 40 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.