11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 23
11. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 23 2. Etkinlik deney tasarımı ve 12. maddedeki soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2. Etkinlik: Bitkisel Hormonların Etkileri
Uygulama 6: Deney tasarımı için yol gösterici bilgiler
Örnek olarak etilen hormonunun meyve olgunlaşmasına etkisi incelenebilir:
- Problem: Olgun bir meyvenin yanında bekletilen ham meyveler daha hızlı mı olgunlaşır?
- Hipotez: Olgun muz, salgıladığı etilenle yanındaki yeşil muzların olgunlaşmasını hızlandırır.
- Düzenek: Aynı büyüklükte, aynı renkte yeşil muzlar üç gruba ayrılır. 1. grup açıkta, 2. grup kapalı kese kâğıdında, 3. grup bir olgun elma veya muzla birlikte kapalı kese kâğıdında bekletilir.
- Değişkenler: Bağımsız değişken etilen kaynağının varlığı; bağımlı değişken kabuk rengi ve meyvenin sertliği; sabit tutulanlar sıcaklık, meyve türü ve büyüklüğüdür.
- Veri: Gözlemler 5–6 gün boyunca her gün aynı saatte tabloya kaydedilir, fotoğraflanır.
- Beklenen sonuç: En hızlı olgunlaşma 3. grupta, en yavaş olgunlaşma açıkta bırakılan grupta görülür. Bu da etilenin olgunlaşmayı hızlandırdığını gösterir.
Oksin seçilirse çeliklerin köklenme tozu ile ve tozsuz suya konarak köklenme süreleri; giberellin seçilirse aynı türden fidelerin bir kısmına giberellin çözeltisi püskürtülerek boy uzunlukları karşılaştırılabilir.
Uygulama 12
a) Hormonların farklı tür tepkilere yol açması
Cevap: Her hormon yalnızca kendisine uygun reseptörü olan hedef hücrelerde etki gösterir; bu hücreler de bulundukları organa göre farklı işler yapar. Aynı hormon farklı derişimlerde veya farklı dokularda farklı sonuçlar doğurabilir (örneğin oksin gövdede uzamayı artırırken fazlası büyümeyi yavaşlatır). Ayrıca hormonlar birbirinin etkisini artırabilir ya da engelleyebilir (giberellin çimlenmeyi başlatırken absisik asit durdurur). Bu nedenle bitkide büyüme, olgunlaşma, uyku veya dökülme gibi çok farklı tepkiler ortaya çıkar.
b) Bitkisel hormonların tarım açısından gerekliliği
Cevap: Hormonlar sayesinde çeliklerden kolayca yeni fide üretilebilir (oksin), meyveler iri ve çekirdeksiz yetiştirilebilir (giberellin, oksin), kesme çiçekler daha uzun süre taze tutulabilir (sitokinin), ham toplanan meyveler istenen zamanda olgunlaştırılabilir (etilen) ve yabani otlarla mücadele edilebilir (sentetik oksin). Bu uygulamalar verimi ve ürün kalitesini artırır, ürün kaybını azaltır.
c) Hormonların tarımda ilave kullanımının avantaj ve dezavantajları
| Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|
| Verim ve meyve iriliği artar (ör. çekirdeksiz üzümde giberellin uygulaması). | Aşırı dozda kullanım ürünün tadını, dokusunu ve besin değerini bozabilir. |
| Olgunlaşma zamanı ayarlanarak ürün pazara istenen zamanda ulaştırılır (etilen ile olgunlaştırma). | Kalıntılar insan sağlığını olumsuz etkileyebilir. |
| Çeliklerin köklenmesi hızlanır, fide üretimi kolaylaşır. | Toprağa ve suya karışan sentetik maddeler ekosistemdeki diğer canlılara zarar verebilir. |
| Kesme çiçeklerin ve ürünlerin raf ömrü uzar. | Yanlış zamanda uygulanırsa erken dökülme veya gelişim bozukluğu görülebilir; maliyet artar. |
← Sayfa 22 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 27 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.