11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 229
11. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 229 2. Tema Ölçme ve Değerlendirme 44-48. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
44. Soru
Tiroid bezi alındığında kalsitonin üretilemez; kan kalsiyumu yükseldiğinde onu düşürecek hormon olmaz. Kalsiyumun kemiklerde depolanması azalabilir ve kan kalsiyumunun yükselme eğilimi artabilir. Ancak parathormon salgısının azalması, böbreklerin kalsiyum atılımını artırması gibi diğer mekanizmalar dengeyi büyük ölçüde korur. Bu nedenle kalsitonin eksikliği kalsiyum dengesinin düzenlenme esnekliğini azaltır. Ameliyat sırasında tiroidin arka yüzündeki paratiroid bezleri de zarar görürse parathormon azalır ve kan kalsiyumu tehlikeli biçimde düşebilir. Ayrıca tiroksin de üretilemeyeceği için hasta ömür boyu hormon ilacı kullanmalıdır.
45. Soru
| Özellik | Kalsiyum düzenlenmesi | Kan şekeri düzenlenmesi |
|---|---|---|
| Hormonlar | Kalsitonin (düşürür), parathormon (yükseltir) | İnsülin (düşürür), glukagon (yükseltir) |
| Bezler | Tiroid ve paratiroid bezleri | Pankreas |
| Hedef organlar | Kemikler, böbrekler, bağırsaklar | Karaciğer, kaslar, yağ dokusu |
| Depo | Kemikler | Karaciğer ve kaslardaki glikojen |
| Yardımcı etken | D vitamini | Adrenalin, kortizol |
| Ortak yön | İkisinde de antagonist iki hormon vardır ve negatif geri bildirimle çalışır; hormon salgısı doğrudan kandaki madde düzeyine göre ayarlanır. | |
46. Soru
Örnek çıkarım: Kalsiyum kemik yapısı, kas kasılması ve sinir iletimi için bütün omurgalılarda gereklidir; bu nedenle kalsiyumu düzenleyen hormonlar suda ve karada yaşayanlarda ortak işleve sahiptir. Deniz canlıları kalsiyumca zengin bir ortamda yaşadığı için kalsiyumun fazlasını uzaklaştırmak ve kemikte depolamak önemlidir; kalsitonin bu canlılarda daha belirgin rol oynayabilir. Kara canlıları kalsiyumu yalnızca besinle alır ve yer çekimine karşı güçlü bir iskelet taşır; kalsiyum eksikliği riskine karşı parathormon ve D vitamini (güneş ışığıyla deride oluşur) daha kritik hâle gelir. Tatlı suda yaşayan canlılar ise kalsiyumun az olduğu ortamda kalsiyumu solungaçlardan aktif olarak almak zorundadır. Kısacası hormonların etkinliği canlının yaşadığı ortamdaki kalsiyum miktarına göre farklı önem kazanır.
47. Soru
Cevap: B
- I’e ulaşılabilir: Koşu sırasında nabız 72’den 150’ye çıkarken kan basıncı 120/80’den 110/70’e düşmüştür; koşu sonrasında nabız azalırken kan basıncı yükselmiştir.
- II’ye ulaşılabilir: Vücut sıcaklığı 38,2 °C’tan 37,0 °C’a düşmüştür.
- III’e ulaşılamaz: Tablo, sıcaklık ile kan basıncının birlikte değiştiğini gösterir; birinin diğerine neden olduğunu göstermez (neden-sonuç ilişkisi kurulamaz).
48. Soru
Koşu sırasında kaslar daha fazla O2 ve glikoz ister, daha fazla CO2 ve ısı üretir. Kalp atım hızının 72’den 150’ye çıkması, kalbin dakikada pompaladığı kanı artırarak kaslara daha fazla O2 ve besin taşınmasını, CO2‘nin ve laktatın hızla uzaklaştırılmasını sağlar. Kan basıncının hafif düşmesi, çalışan kaslardaki ve derideki damarların genişlemesinin sonucudur; damar direnci azalır, kan kaslara kolayca ulaşır ve deri damarlarına giden kan sayesinde fazla ısı atılır. Böylece artan enerji ihtiyacı karşılanırken vücut sıcaklığının aşırı yükselmesi önlenir ve iç denge korunur.
← Sayfa 228 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 230 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.