11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 151

11. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 151 Konuya Başlarken ve 1. Etkinlik (Homeostazi Nasıl Sağlanır?) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Konuya Başlarken

Deneyimler ve ortak yanları

Örnek cevap: Soğukta üşüme ve titreme, sıcakta bunalma ve terleme, çok susadığında ağız kuruluğu, halsizlik ve baş ağrısı, kan şekeri düştüğünde ise el titremesi, terleme, baş dönmesi ve yoğun açlık hissedilir. Bu deneyimlerin ortak yanı, vücudun iç dengesinin bozulduğunu bize bir rahatsızlık hissiyle bildirmesi ve dengeyi geri getirmek için kendiliğinden tepki vermesidir.

Vücudun gösterdiği tepkiler

• Soğukta: Kasların titremesiyle ısı üretimi, deri damarlarının daralması, kılların dikleşmesi.
• Sıcakta: Terleme, deri damarlarının genişlemesi (kızarma).
• Su kaybında: Susama, idrar miktarının azalması ve idrarın koyulaşması (ADH etkisi).
• Kan şekeri düştüğünde: Açlık hissi, karaciğerdeki glikojenin glikoza çevrilmesi (glukagon etkisi).

1. Etkinlik: Homeostazi Nasıl Sağlanır?

1. adım

Örnek cevap: Uzun süre susuz kalındığında baş ağrısı, halsizlik ve dikkat dağınıklığı yaşanır. Uykusuz kalındığında yorgunluk, unutkanlık ve hastalıklara karşı direnç azalması görülür. Yüksek sıcaklıkta aşırı terleme, bitkinlik, baş dönmesi olur.

2. adım – Örnek araştırma soruları

• Vücut su kaybını nasıl fark eder ve dengeyi hangi organlarla sağlar?
• Sıcak çarpmasında homeostazi neden bozulur, nasıl önlenir?
• Kan şekerinin düşmesi neden titreme ve baş dönmesine yol açar, bu durumda ne yapılmalıdır?
• Düzenli uyku ve beslenme iç dengeyi nasıl etkiler?

3-10. adımlar için yol gösterici bilgiler

Zihin haritasının merkezine “Homeostatik Süreçler” yazılıp şu dallar oluşturulabilir:

• Su ve elektrolit dengesi: Hipotalamus su azalmasını algılar, ADH böbreklerde suyun geri emilimini artırır; susama hissi oluşur. Na⁺, Cl⁻ hormonlarla, Ca²⁺ D vitamininin de etkisiyle düzenlenir.
• Metabolizma ve enerji dengesi: Alınan ve harcanan enerji arasındaki denge; bazal metabolizma, fiziksel etkinlik ve besinlerin termik etkisi.
• Toksinlerin uzaklaştırılması: Karaciğer (amonyağı üreye çevirme), böbrekler (idrar), akciğerler (CO₂), deri (ter), bağırsak (dışkı).
• Vücut sıcaklığının kontrolü: Hipotalamus; titreme, damar daralması/genişlemesi, terleme.
• Kan basıncının kontrolü: Kalp debisi, damar çapı ve kan hacmi; sinirsel ve hormonal kontrol, böbreklerin su-tuz düzenlemesi.
• Vücut ağırlığının kontrolü: Pozitif enerji dengesinde kilo alma, negatif enerji dengesinde kilo kaybı.

Kimya ile ilişki (4. adım): pH ve tampon sistemler (bikarbonat), elektrolitlerin çözeltilerdeki iyonlar olması, derişim farkı ve osmoz. Günlük yaşam çıkarımları (9. adım): yeterli su içmek, dengeli ve düzenli beslenmek, düzenli uyumak, aşırı sıcakta korunmak, düzenli egzersiz yapmak.

← Sayfa 150 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 152 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.