10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 95 Karşılaştıralım etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Necâtî’nin gazeli ile Fuzûlî’nin Su Kasîdesi’nin karşılaştırılması
| Ölçütler | Gazel (Necâtî) | Su Kasîdesi (Fuzûlî) |
|---|---|---|
| Nazım birimi | Beyit | Beyit |
| Birim sayısı | Kitapta 5 beyti verilmiştir; gazeller 5–15 beyit arasında yazılır. | Kitaptaki numaralandırmaya göre 32 beyit (kasideler gazelden uzundur). |
| Ölçü | Aruz: Fe’ilâtün / Fe’ilâtün / Fe’ilâtün / Fe’ilün | Aruz: Fâ’ilâtün / Fâ’ilâtün / Fâ’ilâtün / Fâ’ilün |
| Tema | Aşk (sevgiliye duyulan aşk ve aşkın acısı) | Hz. Peygamber sevgisi ve ona kavuşma özlemi (na’t) |
| Konu | Âşığın ahının göğü yakması, sevgilinin saçına tutsak olanın canını vermesi, sevgiliye güvercinle haber gitmesi, aynaların sevgiliyi araması gibi hayallerle aşkın anlatılması | “Su” redifi etrafında âşığın gözyaşının anlatılması ve Hz. Peygamber’in övülerek ondan şefaat ve kavuşma dilenmesi |
| İmge | Göğe yükselen ah kıvılcımları, ciğeri yanan gök kandili, zülfe asılmış âşık, haber götüren güvercin, yer yer asılı aynalar | Gönüldeki ateşe gözyaşı saçan göz, su renkli gökyüzü, duvarda yarık açan su, toprağından testi yapılan âşık, taştan taşa çarpan su |
| Dil ve anlatım | Dönemine göre sade; Türkçe söyleyişler ve halk deyimleri ağırlıkta; lirik anlatım | Arapça-Farsça kelime ve tamlamalar daha yoğun; şairin kendi Türkçesine ait söyleyişler (yoh, bahmahdan gibi); coşkulu ve lirik anlatım |
| Simge (sembol) | Zülf (karanlık, tutsaklık), güvercin (haberci), ayna (sevgilinin yüzü ve güzelliği), kandil (gök cisimleri) | Su (gözyaşı, rahmet, arınma, hayat ve özlem), gül (sevgilinin yüzü), diken (dert), toprak (alçakgönüllülük ve ölüm) |
Ortak yönler: İkisi de divan şiiri geleneğine aittir; aruzla, beyitlerle ve her beyitte tekrarlanan bir redifle (“döne döne”, “su”) yazılmıştır. İkisinde de redif, şiirin bütününe yayılan bir hayal ve ahenk merkezidir.
← Sayfa 94 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 96 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.