10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 271 Sıra Sizde etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru
a) Dil ve anlatım bakımından benzerlik ve farklılıklar
Benzerlikler: Üç metinde de söyleyici topluma (millete) doğrudan seslenir; coşkulu, kararlı ve yol gösterici bir anlatım vardır; millet, bağımsızlık ve devletin yüceliği vurgulanır.
Farklılıklar: Hürriyet Kasîdesi manzumdur, aruzla yazılmıştır ve Arapça-Farsça tamlamalarla ağır bir dile sahiptir. 10. Yıl Nutku düzyazıdır, Cumhuriyet döneminin sadeleşmiş Türkçesiyle yazılmıştır. Orhun Abideleri ise Eski Türkçeyle yazılmış, kısa ve yalın cümlelere sahip bir hitabe metnidir.
b) Benzerlik ve farklılıkların sebepleri
Benzerlikler, üç metnin de milletin geleceğini önemseyen önderler ya da aydınlar tarafından millete seslenmek amacıyla yazılmasından kaynaklanır. Farklılıklar ise metinlerin farklı dönemlere ait olmasından, dönemin dil özelliklerinden, yazıldıkları türden (şiir, nutuk, yazıt) ve hitap edilen kitlenin değişmesinden kaynaklanır.
2. Soru – Dilin söyleyici ile dinleyici ilişkisine etkisi
Doğrudan seslenmeler (Bilge Kağan’ın beylere ve halka, Atatürk’ün Türk milletine, Namık Kemal’in millete ve hürriyete hitabı) söyleyiciyle dinleyici arasında yakın ve samimi bir bağ kurar. Emir ve istek kipleri, kararlı yargılar dinleyicide güven ve sorumluluk duygusu uyandırır, onu ortak bir amaç etrafında birleştirir.
3. Soru – Söyleniş tarzı bakımından benzerlikler
Örnek cevap: Videolar ve kaside hitabet üslubuyla söylenmiştir: Vurgulu, coşkulu ve yüksek sesle okunmaya uygundur. Hepsinde söyleyici geçmişe ve geleceğe göndermeler yaparak milleti bilinçlendirmek, cesaretlendirmek ve birliğe çağırmak ister.
← Sayfa 270 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 272 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.