10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 211 Söz Varlığımız ve Sıra Sizde etkinliklerinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Söz Varlığımız 1. Soru – Kelime-anlam eşleştirmesi
| Anlam | Kelime |
|---|---|
| Zarar | ziyan |
| Kendi kendine söz vererek bir işi üzerine alma; ant | ahit |
| Biçim, yol, tarz | suret |
| İnsan gövdesi | cüsse |
| Sonucu, önceden belli olmayan bir çekimle belirleme | kura |
| Bir başkasına verilen aşırı eziyet veya sıkıntı | cefa |
| Bir amaç uğruna bir değerden vazgeçme | feda |
| Bir iş veya borç için tanınan süre | mühlet |
| Günün sabahla öğle arasındaki saatleri | kuşluk |
| Önlem | tedbir |
| Saygın birinden gelen iyilik; ihsan | lütuf |
| İyilik bilme; minnettarlık | şükran |
Açıkta kalan kelimeler: zulüm (güçlü birinin başkalarına yaptığı haksızlık ve kötülük), nafaka (geçinmek için gereken şeyler, geçimlik) ve hiddet (öfke, kızgınlık). Not: “Aşırı eziyet veya sıkıntı” tanımı sözlükte “cefa” kelimesine aittir; “zulüm” ise daha çok haksızlık anlamını öne çıkarır.
Sıra Sizde 1. Soru – Açık / örtük iletiler
| Cümle | İleti |
|---|---|
| Zarara uğramamak için aslanla anlaşmaları | Güçlüyle doğrudan çatışmak yerine akıllıca bir uzlaşma aramak zararı azaltır; birlik olan zayıflar kendilerini koruyabilir. |
| Sırrın bir iki kişiye söylenince artık sır olmaktan çıkması | Sır saklanmalıdır; paylaşılan sır yayılır ve kişinin planlarını bozabilir. |
| “Ateşten yanmışım, yaklaşamam.” sözü | Kötü bir deneyim yaşayan kişi, aynı tehlikeye karşı temkinli davranır (sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer). |
| Doğrunun acı olduğunun söylenmesi | Gerçekler hoşa gitmese de söylenmelidir; doğru söz çoğu zaman insanı rahatsız eder. |
2. Soru – Siz yazsaydınız hangi iletiyi verirdiniz?
Örnek cevap: Zorbalığa karşı hileyle değil, birlik ve dayanışmayla durulması gerektiği iletisini vermek isterdim. Ayrıca gücünü kötüye kullananların er geç cezasını bulacağını, ama bunun adalet yoluyla sağlanması gerektiğini vurgulardım.
3. Soru – İletileri kendi yaşamınızla ilişkilendirme
Örnek cevap: Okulda güçlü olduğu için diğerlerine baskı yapan bir öğrenciye karşı arkadaşların birlik olup öğretmene durumu anlatması; bir sınavda veya yarışmada fiziksel güç yerine zekâ ve planlamayla başarı kazanılması gibi olaylarla ilişkilendirebilirim.
4. Soru – Yazarın amacı
Mevlana bu fablı, aklın ve tedbirin kaba güçten üstün olduğunu, zulmün sonunda zalimin kendi kuyusunu kazdığını ve kibrin insanı felakete sürüklediğini anlatmak için yazmış olabilir. Hayvanlar aracılığıyla okura dolaylı yoldan ahlaki ve tasavvufi dersler vermek istemiştir.
5. Soru
a) Tema ve temayı belirlemeye yardımcı olan ifadeler
Tema aklın ve zekânın güce üstünlüğü (zulme karşı mücadele) olarak belirlenebilir. Tavşanın kurduğu plan, tedbir ve hile ile ilgili ifadeler, aslanın kendi yansımasına aldanması ve zulmün son bulması temayı belirlemeye yardımcı olur.
b) Temanın oluşmasında etkili davranışlar
Aslanın gücüne güvenip her gün av istemesi ve öfkesine yenilmesi; tavşanın korkuya kapılmayıp düşünerek plan yapması, aslanı geciktirip öfkelendirmesi ve onu kuyuya götürmesi temanın oluşmasında etkili olmuştur.
← Sayfa 210 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 212 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.