10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 191
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 191 Sıra Sizde etkinliklerinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru – Anlam ilişkileri tablosu
| Anlam | Beyit | Nasıl sağlanmış? |
|---|---|---|
| Sebep-sonuç | 77. beyit (kitapta verilmiş) | “ki” bağlacıyla |
| Amaç-sonuç | 92. beyit (buğday ile izzet bulma isteği) | Eşeğin buğday işlemeye gitmesinin amacı “şeref kazanmak” olarak istek kipiyle (“bulayım”) verilmiştir. |
| Koşul-sonuç | 82. beyit (aklında eksiklik yoksa anla) | “ise” koşul ekiyle sağlanmıştır. |
| Karşılaştırma | 78 ve 80. beyitler (eşeğin sığırla kıyaslanması) | “-dan” eki ve “kem, fâyık” (daha kötü, üstün) kelimeleriyle sağlanmıştır. |
| Benzetme | 76 ve 86. beyitler (boynuzun taca benzetilmesi) | Boynuz, “tâc-ı sultânî / tâc-ı devlet” denilerek açıkça söylenmeden taca benzetilmiştir. |
| Yakınma | 87 ve 92. beyitler (odun taşıyıp dayak yeme) | Eşeğin “daha ne kadar” anlamındaki “nice” sözüyle ve işinin değersizliğinden şikâyet etmesiyle sağlanmıştır. |
| Tasarı | 91. beyit (gidip buğday işleme kararı) | İstek kipi (“varayın, işleyeyin, kışlayayın”) ile sağlanmıştır. |
Sıra Sizde 1. Soru
a) Temayı en iyi yansıtan kavram
Açgözlülük. Eşek hâline şükretmeyip sahip olmadığı boynuza göz diker; bu kanaatsizlik ve hırs onu elindekini kaybetmeye götürür.
b) Şairin bu temayı seçme sebepleri
Şair, toplumda haddini bilmeyen, başkasının makamına göz diken, çalışmadan değer kazanmak isteyen insanları eleştirmek istemiştir. Ayrıca kendi başına gelen haksızlığı (yolunun kesilip mallarının alınması) dolaylı yoldan padişaha anlatmak için bu temayı uygun görmüştür. Hırsın ve kanaatsizliğin her dönemde görülen bir kusur olması da temanın seçilmesinde etkilidir.
c) Dilin sade olmasının gerekçeleri
Harnâme mizahi ve öğretici bir hikâyedir; mesajın herkes tarafından kolayca anlaşılması gerekir. Olayları ve diyalogları canlı anlatmak, güldürü etkisini artırmak ve hikâyeyi geniş bir okuyucu kitlesine ulaştırmak için şair daha sade bir dil seçmiştir. Gazel ve kaside gibi türlerde ise sanat gösterisi ve süslü söyleyiş ön plandadır.
← Sayfa 190 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 192 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.