10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 175 Sıra Sizde yapı unsurları etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Şemadaki Sorular

Olay örgüsünde sizi en çok etkileyen olay

Örnek cevap: Oğuz Kağan’ın gergedanla savaşı beni en çok etkiledi; çünkü genç yaşta, halkını korumak için hayatını tehlikeye atması ve akıllıca bir tuzak kurması onun kahramanlığını en açık biçimde gösteriyor.

Değerleri somutlaştıran kişiler

• Cesaret, kahramanlık: Oğuz Kağan (gergedanla savaş), Karluk Beğ (karlı dağa çıkması)
• Vefa, güven, dostluk: Uruz Beğ’in oğlu (Saklap)
• Dayanışma, özveri: Uluğ Ordu Beğ (Kıpçak), Tömürdü Kağul (Kalaç)
• Kararlılık: Oğuz Kağan (akınları)
• Sevgi: Oğuz Kağan’ın oğullarına ve halkına davranışı

Coğrafyanın özellikleri

Geniş bozkırlar, büyük ormanlar, nehirler (İdil), buzlarla kaplı yüksek dağlar ve sert iklim; av hayvanlarının ve at sürülerinin bulunduğu bir coğrafyadır.

Zaman unsurları

Zaman belirsizdir: “bir gün, bu çağda, günlerden bir gün” gibi genel ifadeler kullanılır. Kırk gün, dokuz gün gibi sayılar ise gerçek süreden çok sembolik anlam taşır.

1. Soru – Yapı unsurları ile dil ve anlatım arasındaki ilişki

Olağanüstü bir kahraman ve olaylar anlatıldığı için dilde abartma ve benzetme yoğundur (Oğuz’un bedeninin hayvanlara benzetilmesi gibi). Olaylar hareketli olduğundan hareket bildiren fiiller çoktur. Zaman belirsiz olduğu için “bir gün, günlerden bir gün” gibi kalıp ifadeler seçilmiştir. Kahramanın önder kişiliği seslenme ve buyruk cümleleriyle yansıtılmıştır.

2. Soru – Zaman ve mekânın olayların gelişimine etkisi

Örnek cevap: Evet. Ormanın varlığı gergedanla mücadeleyi, nehir sal yapılmasını, karlı dağ ise atın aranmasını ve Karluk adının verilmesini doğrudan belirlemiştir. Zamanın belirsiz olması da olayların her döneme uyarlanabilen, efsanevi bir havada gelişmesini sağlamıştır.

← Sayfa 174 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 176 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.