10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 157 Konuya Başlarken bölümünün cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Türk toplumundaki değişim ve dönüşümle ilgili zihin haritası (örnek)
Zihin haritasının merkezine “Türk toplumunun değişimi ve edebî tipler” yazılır; dört ana dal aşağıdaki gibi oluşturulabilir:
| Dönem | Toplumsal değişim | Öne çıkan tip | Edebî yansıma |
|---|---|---|---|
| İslamiyet’in kabulünden önceki dönem | Türkistan’da göçebe yaşam, hayvancılık, savaşçı toplum yapısı | Alp tipi: geleneklerine bağlı, yılmadan mücadele eden, güçsüzü koruyan yiğit savaşçı | Destanlar |
| İslamiyet’in kabulünden sonraki dönem | İslam kültürünün benimsenmesi, yerleşik hayata geçiş | Gazi tipi (İslami değerler için savaşan alp) ve bilge, adil, cömert, alçakgönüllü devlet adamı | İslami dönem destanları, kahramanlık konulu halk hikâyeleri, öğretici eserler |
| Tanzimat Dönemi | Batı kültür ve medeniyetiyle tanışma, Batılılaşma | Yanlış Batılılaşan gülünç tip (eleştirilir) ve kendi kültürünü koruyarak Batı’nın bilimini alan aydın (yüceltilir) | Hikâye ve romanlar |
| Cumhuriyet Dönemi | Eğitim, ekonomi, hukuk ve kültürde köklü yenilikler | Cumhuriyet ideolojisine bağlı, halkı bilgilendiren ve aydınlatan idealist tip (öğretmen, doktor vb.) | Roman ve hikâyeler |
Çıkarım: Edebî eserlerdeki tipler, Türk toplumunun yaşadığı büyük değişimlerin aynasıdır. Toplumun değer verdiği insan modeli değiştikçe edebî eserlerin kahramanları da değişmiş; alp tipinden gazi tipine, oradan Batılılaşmayı doğru ya da yanlış yorumlayan tiplere ve Cumhuriyet’in idealist aydınına uzanan bir çizgi oluşmuştur.
← Sayfa 156 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 158 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.