10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 24

10. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 24 Kimyasal Değişim Etkinliği Değerlendirme cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Bulgular ve Sonuç 3. Soru (Tanecik Düzeyinde Açıklama)

1. Deney: H₂O₂ → H₂O + 1/2O₂ (KI katalizör)

Tanecik modeli: Tepkimeden önce iki H atomu ve iki O atomundan oluşan H₂O₂ molekülleri çizilir. Tepkimeden sonra her iki H₂O₂ molekülünden iki H₂O molekülü ve bir O₂ molekülü oluştuğu gösterilir (2H₂O₂ → 2H₂O + O₂).

Açıklama: H₂O₂ molekülündeki O–O bağı kopar; açığa çıkan oksijen atomları ikişer ikişer birleşerek O₂ gazını oluşturur. KI tepkimeyi hızlandırır ama kendisi harcanmaz. Gözlenen köpük, oluşan O₂ molekülleridir.

2. Deney: CH₃COOH + NaHCO₃ → CH₃COONa + H₂O + CO₂

Tanecik modeli: Solda bir sirke asidi molekülü ile Na⁺ ve HCO₃⁻ iyonları, sağda suda dağılmış CH₃COO⁻ ve Na⁺ iyonları, bir su molekülü ve bir CO₂ molekülü çizilir.

Açıklama: Asidin verdiği H⁺ iyonu HCO₃⁻ iyonuna bağlanır; oluşan kararsız yapı H₂O ve CO₂‘ye ayrışır. CO₂ molekülleri gaz olarak çözeltiden ayrılıp balonu şişirir.

3. Deney: Pb(NO₃)₂ + 2KI → PbI₂ + 2KNO₃

Tanecik modeli: Karışımdan önce suda serbest hâlde Pb²⁺, NO₃⁻, K⁺ ve I⁻ iyonları; karışımdan sonra bir araya toplanmış Pb²⁺ ve I⁻ iyonlarından (1 Pb²⁺ için 2 I⁻) oluşan katı ile çözeltide serbest kalan K⁺ ve NO₃⁻ iyonları çizilir.

Açıklama: Pb²⁺ ve I⁻ iyonları birbirini çekerek suda az çözünen sarı PbI₂ katısını oluşturur. K⁺ ve NO₃⁻ iyonları değişmeden çözeltide kalır (seyirci iyon).

Değerlendirme 1. Soru

Örnek cevap: Evet. Deneylerde görülen gaz çıkışı, köpük, ısınma ve çökelek dışında başka kanıtlar da vardır:

• Renk değişimi: Kesilen elmanın kararması, bakır çatıların yeşile dönmesi.
• Koku değişimi: Sütün ekşimesi, yağın acıması.
• Işık oluşumu: Ateş böceğinin ışık saçması, mumun yanması.
• pH değişimi: Sütün ekşirken asitliğinin artması.
• İletkenlik değişimi: Çözeltideki iyon sayısının değişmesi.

Değerlendirme 2. Soru

Örnek cevap: Gözlemci karışımdan sonra yeni bir madde oluşup oluşmadığını araştırmalıdır. Bunun için gaz çıkışı, çökelek, renk, koku ve sıcaklık değişimlerine bakar; gerekirse pH veya iletkenlik ölçer. Ayrıca bileşenlerin fiziksel yöntemlerle geri ayrılıp ayrılamayacağını dener.

• Tuz suda çözündüğünde su buharlaştırılırsa tuz geri elde edilir; yeni madde oluşmamıştır, değişim fizikseldir.
• Sirkeye karbonat eklendiğinde gaz çıkar ve başlangıç maddeleri basitçe geri kazanılamaz; kimyasal tepkime gerçekleşmiştir.

Değerlendirme 3. Soru

Örnek cevap: Kimyasal değişimde maddeyi oluşturan atomlar arasındaki bağlar kopar ve atomlar yeni bağlarla farklı biçimde birleşir. Bu nedenle tepkimeden sonra iç yapısı ve özellikleri farklı yeni maddeler ortaya çıkar. Atomların türü ve toplam sayısı ise değişmez, yalnızca düzenlenişleri değişir; bu yüzden toplam kütle korunur.

← Sayfa 23 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 26 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.