10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 155
10. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 155 Çözünür mü? etkinliği 4. basamak ve Değerlendirme sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
4. Basamak
| Kart | Çözücü-çözünen | Çözücü tanecikleri arası | Çözünen tanecikleri arası | Çözücü-çözünen etkileşimi |
|---|---|---|---|---|
| 1 | H2O – NaCl | Hidrojen bağı | İyonik bağ (iyonlar arası çekim) | İyon-dipol → çözünür |
| 2 | H2O – C12H22O11 | Hidrojen bağı | Hidrojen bağı | Hidrojen bağı → çözünür |
| 3 | H2O – I2 | Hidrojen bağı | London kuvveti | Dipol-indüklenmiş dipol (zayıf) → çözünmez |
| 4 | C6H6 – I2 | London kuvveti | London kuvveti | London kuvveti → çözünür |
| 5 | C6H6 – C12H22O11 | London kuvveti | Hidrojen bağı | İndüklenmiş dipol-dipol (zayıf) → çözünmez |
| 6 | C6H6 – NaCl | London kuvveti | İyonik bağ | İyon-indüklenmiş dipol (zayıf) → çözünmez |
Gerekçe: Çözünme olan karışımlarda (1, 2, 4) çözücü ile çözünen arasında kurulan etkileşim, ayrılan çözücü-çözücü ve çözünen-çözünen etkileşimlerine benzer türde ve yeterince güçlüdür. Çözünme olmayan karışımlarda (3, 5, 6) oluşabilecek tek etkileşim zayıftır; bu zayıf etkileşim suyun hidrojen bağlarını, şekerin hidrojen bağlarını ya da NaCl’deki iyonlar arası güçlü çekimi koparmak için gereken enerjiyi karşılayamaz.
Değerlendirme
1. Soru
| Madde çifti | Çözünür/Çözünmez | Açıklama |
|---|---|---|
| H2O – C6H6 | Çözünmez | Su polar, benzen apolardır; aralarında yalnızca zayıf dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi olur. |
| H2O – C2H5OH | Çözünür | İkisi de polardır ve –OH grubu taşır; aralarında hidrojen bağı kurulur (her oranda karışır). |
| C6H6 – I2 | Çözünür | İkisi de apolardır; aralarında London kuvvetleri oluşur. |
| H2O – NH3 | Çözünür | İkisi de polardır; N ve O’ya bağlı H atomları sayesinde aralarında hidrojen bağı kurulur. |
| H2O – MgCl2 | Çözünür | MgCl2 iyoniktir (metal + ametal); Mg2+ ve Cl− iyonları su ile iyon-dipol etkileşimi kurar. |
| C6H6 – CCl4 | Çözünür | CCl4 simetrik yapılı olduğu için apolardır; benzen ile London kuvvetleri kurar. |
2. Soru
Örnek cevap:
- Avantajlar: Şeker, tuz ve ilaçların suda çözünmesi tat vermeyi, vücutta emilmeyi ve taşınmayı sağlar. Bitkiler topraktaki mineralleri suda çözünmüş hâlde alır. Yağın suda çözünmemesi sayesinde su kuşlarının tüyleri ıslanmaz, yağlı boyalar ve vernikler yağmurla akmaz, hücre zarları su içinde dağılmadan kalabilir.
- Dezavantajlar: Suda çözünen gübre, deterjan ve ilaç kalıntıları yeraltı sularına karışarak kirliliğe yol açar. Kireç taşının çözünmesiyle suyun sertliği artar. Petrol ve yağ suda çözünmediği için deniz yüzeyinde tabaka oluşturur, sudaki oksijen alışverişini engeller; yağ lekeleri yalnız su ile temizlenemez.
3. Soru
Örnek cevap: Katı ve gazların bir çözücüde çözünmesi sınırlıdır: belirli sıcaklıkta belirli miktar çözücü, ancak belirli miktarda çözüneni çözebilir; bu sınıra ulaşan çözelti doygun olur ve fazla madde dibe çöker. Bu sınır, maddenin çözünürlüğüdür ve sıcaklık (gazlarda ayrıca basınç) ile değişir. Buna karşılık su ile etil alkol gibi yapıları çok benzeyen bazı sıvılar her oranda karışır; bu durumda çözünme sınırsız kabul edilebilir.
← Sayfa 154 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 157 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.