10. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 108 Kontrol Noktası cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Kontrol Noktası 2. Soru (devamı)

b)

Aynı sıcaklıkta iki gazın ortalama kinetik enerjileri eşittir. NH₃‘ün mol kütlesi (17 g/mol) HCl’nin mol kütlesinden (36 g/mol) küçük olduğu için NH₃ molekülleri daha hızlıdır. Aynı 40 saniyede NH₃ 48 cm, HCl 32 cm yol almıştır:

v_NH3 / v_HCl = 48 / 32 = 1,5  (Graham yasasıyla √(36/17) ≈ 1,46; deney sonucu bu değere yakındır.)

c)

Aynı koşullarda gazlar aynı anda serbest bırakılırsa hızları farklı olduğundan tam ortada karşılaşmazlar. Ancak koşullar değiştirilerek orta noktada karşılaşmaları sağlanabilir:

• HCl’nin bulunduğu taraf daha yüksek sıcaklıkta tutulabilir. Tanecik hızı √(T / M_A) ile orantılı olduğundan HCl tarafının mutlak sıcaklığı NH₃ tarafının yaklaşık 36/17 ≈ 2,1 katı olursa hızlar eşitlenir.
• HCl pamuğu tüpe daha önce yerleştirilip NH₃ pamuğu belli bir süre sonra konularak HCl’ye “önden başlama” avantajı verilebilir.

Kontrol Noktası 3. Soru

Ses, ortamdaki taneciklerin titreşimlerini birbirine aktarmasıyla yayılır. SF₆ gazı havadan yaklaşık 6 kat daha ağır olduğu için aynı sıcaklıkta tanecikleri çok daha yavaş hareket eder. Bu nedenle ses bu gezegenin atmosferinde Dünya’dakinden daha yavaş yayılır (yaklaşık √(1/6) ≈ 0,4 katı hızla). Sahneden gelen sesler dinleyicilere daha geç ulaşır; şarkıcıların sesleri ve nefesli çalgıların tınısı Dünya’dakine göre daha kalın (pes) duyulur.

Kontrol Noktası 4. Soru

Tanecik modelinde musluk açıldıktan sonraki durum şöyle çizilir:

• Kısa süre sonra: Hafif olan H₂ molekülleri daha hızlı olduğu için O₂‘nin bulunduğu kaba, O₂ moleküllerinin H₂ kabına geçtiğinden daha fazla sayıda geçer.
• Yeterli süre sonra: Her iki kapta da H₂ ve O₂ molekülleri düzgün dağılmış, karışık hâlde bulunur. Kaplar eşit büyüklükteyse her kapta iki gazın da yarısı yer alır; karışım homojendir.

Tanecikler çizilirken gelişigüzel yönlerde ve birbirinden uzak olarak gösterilmeli, H₂ moleküllerinin hız okları O₂‘ninkilerden uzun çizilmelidir.

Kontrol Noktası 5. Soru

a)

v_CH4 / v_SO2 = √(64 / 16) = 2

CH₄, SO₂‘den 2 kat hızlıdır. Aynı sürede CH₄ 2 birim, SO₂ 1 birim yol alır. Gazlar borunun CH₄ ucundan itibaren 2/3’ü, yani SO₂ ucuna 1/3 uzaklıktaki noktada karşılaşır (SO₂ tarafına daha yakın).

b)

• SO₂ tarafını ısıtmak: Hız √(T / M_A) ile orantılıdır. SO₂‘nin mutlak sıcaklığı CH₄‘ünkinin 4 katı olursa (64/16 = 4) iki gazın hızı eşitlenir ve gazlar ortada karşılaşır.
• Muslukları farklı zamanda açmak: SO₂ musluğu önce açılıp CH₄ musluğu uygun bir süre sonra açılırsa gazlar ortada karşılaşabilir.

← Sayfa 107 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 109 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.