10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 275

10. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 275 4.5. Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma Konuya Başlarken soruları ve 4.5. Etkinlik (1–4. basamak) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Konuya Başlarken

Dalgakıranın konumunu belirleyen etkenler

Örnek cevap: Hâkim rüzgârın ve dalgaların geliş yönü, dalgaların büyüklüğü ve enerjisi, deniz tabanının derinliği ve yapısı, korunacak liman veya kıyının şekli, akıntılar ve kumun taşınma yönü. Dalgakıran, gelen dalgaları korunan alanın dışına yansıtacak açıda ve konumda yapılır.

Dalgakıranların her kıyıda olmamasının nedeni

Her kıyı şiddetli dalgalara açık değildir; doğal koylar ve körfezler zaten korunaklıdır. Dalgakıranlar pahalı yapılardır ve kıyıdaki kum hareketini, doğal yaşamı ve kıyının şeklini değiştirebilir. Bu yüzden yalnızca liman, marina ve yerleşim için gerekli yerlere yapılır.

4.5. Etkinlik: Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma

1. Tahminler

Örnek tahmin: Su dalgaları bir engele çarptığında geri döner (yansır); engele eğik gelirse aynı açıyla öbür tarafa yansır, sürati değişmez. Derinliği farklı bir bölgeye geçince sürati değişir: sığ bölgede yavaşlar, derin bölgede hızlanır; eğik geldiğinde yayılma doğrultusu değişir (kırılır).

2. Ses ve yay dalgalarıyla ilişki, günlük hayat örnekleri

Ses ve yay dalgalarının sürati ortamın özelliklerine bağlıdır; su dalgalarında bu özelliği derinlik belirler. Ses nasıl bir duvardan yansıyıp yankı yapıyorsa, su dalgası da dalgakırandan yansır. Örnekler: kıyıya yaklaşan dalgaların kıyıya paralel hâle gelmesi, dalgakırana çarpıp geri dönen dalgalar, havuz kenarından yansıyan dalgalar, sığlaşan kumsalda dalgaların yavaşlayıp kısalması.

3–4. Animasyon gözlemi ve neden-sonuç ilişkileri

• Engele çarpan dalga, gelme açısına eşit açıyla yansır; ortam değişmediği için sürati, dalga boyu ve frekansı aynı kalır.
• Derinden sığa geçen dalganın sürati ve dalga boyu azalır; eğik gelen dalga normale yaklaşarak kırılır.
• Sığdan derine geçen dalganın sürati ve dalga boyu artar; eğik gelen dalga normalden uzaklaşarak kırılır.
• Ayırıcı yüzeye dik gelen dalga doğrultu değiştirmeden geçer; yalnızca sürati ve dalga boyu değişir.
• Her durumda frekans kaynağa bağlı olduğundan değişmez.

← Sayfa 274 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 276 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.