10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 183

10. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 183 3.3. Etkinlik (7–11. basamak) ve Değerlendirme sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

3.3. Etkinlik (devamı)

7. V-I grafiği

Sayfa 182’deki örnek değerler (100 Ω için 3 V–30 mA, 6 V–60 mA, 9 V–90 mA) işaretlendiğinde noktalar başlangıç noktasından geçen bir doğru üzerinde dizilir:

Analiz: Potansiyel fark artınca akım da aynı oranda artar; V ile I doğru orantılıdır.

8. Eğim

Eğim = ΔV / ΔI = (9 − 3) V / (0,090 − 0,030) A = 6 / 0,06 = 100 Ω. V-I grafiğinin eğimi, kullanılan direncin değerine eşittir.

9. Direnç sabitken V ile I ilişkisi

Direnç sabitken potansiyel fark kaç katına çıkarılırsa akım da o kadar katına çıkar; V/I oranı sabit kalır. Yani akım potansiyel farkla doğru orantılıdır.

10. Matematiksel model ve genelleme

R = V / I (veya V = I·R). Genelleme: Bir iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkın içinden geçen akıma oranı sabittir ve bu sabit iletkenin direncidir (Ohm Yasası).

11. Direnç iki katına çıkarılırsa / kesit alanı iki katına çıkarılırsa

• Reosta ile direnç iki katına çıkarılırsa (potansiyel fark sabit) akım yarıya iner: I’ = V/(2R) = I/2.
• Direncin kesit alanı iki katına çıkarılırsa direnç yarıya iner (R = ρL/A), bu yüzden akım iki katına çıkar.

Değerlendirme

1. Trafik benzetmesi

Potansiyel fark, araçları yola çıkmaya iten etkendir (ör. yokuş aşağı inen yol ya da araçlara enerji veren yakıt). Direnç; dar şeritler, yol çalışmaları, kasisler ve virajlar gibi akışı yavaşlatan engellerdir. Elektrik akımı ise bir noktadan birim zamanda geçen araç sayısıdır. İtici etki arttıkça daha çok araç geçer, engeller arttıkça geçen araç sayısı azalır.

2. Deney tasarımı (poster)

Yol gösterici bilgi: Posterde bir güç kaynağı (veya pil yatağı), sabit bir direnç ya da reosta, seri bağlı ampermetre ve dirence paralel voltmetre içeren devrenin şeması çizilir. Bağımsız değişken (potansiyel fark veya direnç), bağımlı değişken (akım) ve sabit tutulan değişken açıkça yazılır. Ölçüm tablosu, çizilecek V-I grafiği ve beklenen sonuç (I = V/R) ile güvenlik önlemleri de posterde yer almalıdır.

← Sayfa 182 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 185 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.