10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 167
10. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 167 3.1. Etkinlik (Su Tesisatı ile Basit Elektrik Devresini Keşfet) 1–4. basamak cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3.1. Etkinlik: Su Tesisatı ile Basit Elektrik Devresi
1. Vana açıldığında ve anahtar kapatıldığında gözlemler
Su tesisatı: Pompa çalışırken vana açılırsa su borular boyunca dolaşmaya başlar; vana kapanınca akış durur.
Elektrik devresi: Anahtar kapatıldığında devre tamamlanır, üretecin oluşturduğu potansiyel fark sayesinde devreden akım geçer ve direnç (lamba ise ışık verir) çalışır. Anahtar açılınca akım kesilir.
2. Kireçlenmiş (daralmış) borunun etkisi
Daralan bölümde suyun geçebileceği kesit küçülür, akışa karşı zorluk artar. Bu yüzden aynı pompa ile birim zamanda borudan geçen su miktarı azalır. Bu durum elektrik devresindeki dirence benzer.
3. Anahtar kapatılınca ne olur?
Devre kapalı bir yol hâline gelir; serbest elektronlar üretecin etkisiyle tel boyunca sürüklenir ve devreden elektrik akımı geçer, direnç enerjiyi ısı/ışık olarak harcar.
4. Eşleştirme tablosu
| Su tesisatı | Elektrik devresi | Tahminî görevi | Benzer yönü | Farklı yönü |
|---|---|---|---|---|
| Pompa | Üreteç (pil) | Potansiyel fark oluşturup yükleri harekete geçirir. | İkisi de akışı sağlayan enerji kaynağıdır. | Pompa basınç farkı, üreteç elektriksel potansiyel fark oluşturur. |
| Boru | İletken tel | Elemanları birbirine bağlar, akımın yolunu oluşturur. | Akışın gerçekleştiği yoldur. | Boru içi boştur, su içinden taşınır; telde elektronlar zaten metalin içinde bulunur. |
| Vana | Anahtar | Akımı başlatır veya keser. | Akışı denetler. | Vana kısmen açılarak akışı azaltabilir; anahtar genellikle yalnızca açık/kapalı konumdadır. |
| Daralmış boru | Direnç | Akıma karşı zorluk gösterir, enerjiyi ısı/ışığa dönüştürür. | İkisi de akışı zorlaştırır. | Dirençte elektrik enerjisi ısıya dönüşür; borudaki daralma ise istenmeyen bir durumdur. |
| Borudan akan su | Elektrik akımı | Yük akışıdır. | Kapalı yolda dolaşan bir akıştır. | Su moleküllerinin kendisi borunun bir ucundan diğerine gider; elektronlar ise çok yavaş sürüklenir, enerji onların etkileşmesiyle hızla aktarılır. |
← Sayfa 166 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 168 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.