10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 101
10. sınıf Felsefe ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 101 Çalışma Kâğıdı (Bilginin Kaynağı tablosu) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Tablo: Bilginin kaynağı konusundaki görüşler
| Görüş | Açıklama | Diğer görüşlerle benzerlikleri | Diğer görüşlerle farklılıkları |
|---|---|---|---|
| Rasyonalizm | Kesin ve güvenilir bilginin kaynağı akıldır; akılda doğuştan (apriori) bilgiler vardır. Temsilciler: Sokrates, Platon, Farabi, Descartes, Hegel. | Kritisizm gibi akla bilgide önemli bir yer verir. | Duyuları yanıltıcı sayar; empirizmin aksine doğuştan bilgiyi kabul eder. |
| Empirizm | Bilginin kaynağı duyu ve deneyimdir; zihin doğuşta boş bir levhadır (tabula rasa). Temsilciler: Locke, Hume. | Kritisizm gibi bilginin deneyimle başladığını kabul eder. | Doğuştan bilgiyi reddeder; bilgiyi yalnızca deney sonrası (aposteriori) kabul eder. |
| Kritisizm | Bilgi, deneyimden gelen malzemenin akıldaki kategorilerle işlenmesiyle oluşur. Temsilci: Kant. | Akla önem vermesiyle rasyonalizme, deneyime önem vermesiyle empirizme benzer. | Bilgiyi tek bir kaynağa bağlamaz; akıl ve deneyimi birlikte gerekli görür. |
| Entüisyonizm | Bilgiye, özellikle hakikatin ve mutlak olanın bilgisine sezgiyle doğrudan ulaşılır. Temsilciler: Gazali, Bergson. | Bilginin mümkün olduğunu kabul etmesi yönüyle diğer görüşlerle ortaktır; Bergson akılla elde edilen bilimsel bilgiyi de kabul eder. | Asıl bilginin kaynağını akıl ya da deney değil, aracısız sezgi olarak görür; bu bilgi dille tam olarak ifade edilemez. |
Sokratik tartışma soruları (örnek cevaplar)
- Duyusal deneyim aklın müdahalesi olmadan anlam taşır mı? Tek başına renk, ses gibi ham verilerden ibarettir; bunları anlamlandıran, karşılaştıran ve kavramlara dönüştüren akıldır. Bu, Kant’ın görüşüne yakındır.
- Duyulardan gelen bilgi her zaman güvenilir mi? Hayır. Göz yanılmaları, serap gibi örnekler duyuların bizi yanıltabildiğini gösterir; bu yüzden duyu verileri akıl ve deneyle denetlenmelidir.
- Zihin deneyimden bağımsız (apriori) bilgilere sahip midir? Rasyonalistlere göre evet (matematik ve mantık ilkeleri); empiristlere göre hayır, her bilgi deneyimden gelir.
- Sezgiyle elde edilen veriler denetlenebilir mi? Sezgi kişisel ve aracısız olduğundan başkalarınca doğrudan denetlenmesi zordur; ancak sezgiyle akla gelen bir fikir sonradan mantık ve deneyle sınanabilir.
- Evrensel bir doğrunun ispatında hangisi tek başına yeterlidir? Örnek cevap: Hiçbiri tek başına yeterli olmayabilir. Matematikte akıl öne çıkarken doğa bilimlerinde akıl ve deney birlikte çalışır; sezgi ise yeni fikirlerin doğmasına katkı sağlar.
← Sayfa 100 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 102 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.