10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 75
10. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 75 Ayrışma Süreçleri etkinliği 5. adım ve Değerlendirme sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Sayfadaki 1-4 numaralı sıcaklık-yağış grafiklerinin yorumu Sayfa 74‘te 4. adım altında verilmiştir: 1 Akdeniz, 2 okyanusal, 3 karasal kurak, 4 ekvatoral iklim.
5. Adım: Örnek soru
Örnek: “Aynı tür granit kayaç Ekvator çevresinde ve Orta Asya’nın kurak bozkırlarında bulunsaydı hangisi daha hızlı ayrışır ve oluşan toprak örtüsü nasıl farklılaşırdı? Neden?”
Cevap: Ekvator çevresindeki granit daha hızlı ayrışır; çünkü yüksek sıcaklık ve bol yağış kimyasal çözünmeyi hızlandırır, kalın bir toprak örtüsü oluşur. Kurak bozkırda yağış az olduğu için ayrışma çoğunlukla fizikseldir, yavaş ilerler ve toprak ince kalır.
Değerlendirme
1. İklimin ayrışma sürecindeki rolü
İklim, özellikle sıcaklık ve nem yoluyla hem ayrışmanın türünü hem de hızını belirler. Sıcak-nemli ortamlarda kimyasal çözünme hızlı, ayrışma derindir. Soğuk ortamlarda donma-çözülme, kurak ortamlarda gece-gündüz sıcaklık farkı fiziksel parçalanmaya yol açar; buralarda ayrışma yavaştır. İklim ayrıca bitki örtüsünü etkileyerek organik asitler yoluyla çözünmeyi dolaylı olarak hızlandırır.
2. Haritadaki yerlerde etkili ayrışma türü
- 1 (Akdeniz iklimi): kışın kimyasal, kurak yazda fiziksel ayrışma; ikisi birlikte.
- 2 (okyanusal iklim): kimyasal çözünme.
- 3 (karasal kurak iklim): fiziksel ayrışma.
- 4 (ekvatoral iklim): kimyasal çözünme (en hızlı).
3. Toprağın kolay oluştuğu iklim bölgeleri
Toprak, kimyasal çözünmenin hızlı olduğu sıcak ve nemli iklim bölgelerinde daha kolay ve kalın oluşur: ekvatoral iklim, muson iklimi ve nemli tropikal bölgeler; ayrıca yağışlı ılıman bölgeler (okyanusal iklim). Çöl, tundra ve kutup bölgelerinde toprak oluşumu çok yavaştır ve toprak örtüsü incedir.
← Sayfa 74 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 76 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.