10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 84
10. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 84 1. Tema Ölçme ve Değerlendirme 24–27. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
24. Soru: Helmont’un deneyinin bugünkü yorumu
Cevap: Fidan beş yılda yaklaşık 72,5 kg (2,5 kg → 75 kg) kazanırken topraktaki azalma yalnızca 0,1 kg (80 kg → 79,9 kg) olmuştur. Bu, bitki kütlesinin topraktan gelmediğini gösterir. Bugünkü bilgilere göre söğüdün büyümesi fotosentez sayesindedir: Bitki havadan aldığı CO2 ile sudan, ışık enerjisini kullanarak glikoz üretmiş; glikozu selüloz, nişasta gibi maddelere çevirerek gövde, dal ve köklerini oluşturmuştur. Kuru kütlenin büyük bölümü havadaki karbondioksitin karbonundan gelir. Su hem fotosentezde hammadde olarak kullanılmış hem de dokulardaki su miktarına katılmıştır. Topraktaki 0,1 kg’lık azalma ise bitkinin kökleriyle aldığı minerallerden kaynaklanır.
25. Soru: Fotosentezi açıklayan diğer çalışmalar
- Joseph Priestley (1774): Kapalı ortamdaki bitkinin, mumun yanması ve farenin yaşaması için gereken havayı yenilediğini göstermiştir.
- Jan Ingenhousz (1779): Bitkilerin yalnızca yeşil kısımlarının ve yalnızca ışıkta oksijen ürettiğini, karanlıkta CO2 verdiğini bulmuştur.
- Engelmann: İpliksi alg ve bakterilerle yaptığı deneyde fotosentezin en çok mor-mavi ve kırmızı ışıkta gerçekleştiğini göstermiştir.
- Robert Hill (1937): Fotosentezde açığa çıkan oksijenin kaynağının su olduğunu ortaya koymuştur.
- Melvin Calvin (1946): CO2‘nin organik maddeye dönüştüğü Calvin döngüsünü açıklamış, 1961’de Nobel Ödülü almıştır.
26. Soru: Beklenen değişimler
Cevap: Aydınlıktaki bitki fotosentez yaparak besin üretir; yaprakları yeşil ve canlı kalır, büyümesini sürdürür. Karanlıktaki bitki fotosentez yapamaz, yalnızca depo besinlerini solunumda harcar. Yeni klorofil üretemediği için yaprakları sararır, solar ve dökülmeye başlar; gövdesi ince ve zayıf kalır, kütlesi azalabilir. Bu fark, fotosentez için ışığın gerekli olduğunu gösterir.
27. Soru: Sıcaklığın etkisini incelemek için değişiklik
Cevap: Bu deneyde bağımsız değişken ışıktı. Sıcaklığın etkisini incelemek için “saksılardan biri karanlıkta, diğeri aydınlıkta tutulmuştur” ve “her iki bitki oda sıcaklığında tutulmuştur” aşamaları değiştirilmelidir:
- Her iki bitki de aynı ışık koşullarında (ikisi de aydınlıkta) tutulmalıdır; ışık artık sabit (kontrol) değişkendir.
- Bitkiler farklı sıcaklıklarda (ör. 10 °C, 25 °C, 40 °C) bekletilmelidir; sıcaklık bağımsız değişken olur.
- Bitki türü ve büyüklüğü, su miktarı ve süre yine eşit tutulmalıdır.
Beklenen sonuç: Fotosentez hızı uygun sıcaklığa kadar artar, çok yüksek sıcaklıkta enzimler bozulduğu için azalır.
← Sayfa 83 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 85 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.