10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 185

10. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 185 2. Tema Ölçme ve Değerlendirme 40–44. soruların (süksesyon) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

40. Soru

Cevap: Yangın, sel, volkanik patlama, heyelan ve fırtına gibi doğal olaylar ya da orman kesimi, aşırı otlatma, tarım arazisinin terk edilmesi gibi insan etkileri mevcut komüniteyi kısmen veya tamamen ortadan kaldırır. Boşalan alanda ışık, su ve mineral gibi kaynaklar yeniden kullanılabilir hâle gelir; bu alana önce öncü türler yerleşir ve süksesyon başlar. Toprak hiç yoksa (lav yüzeyi, çıplak kaya) birincil, toprak ve tohumlar korunmuşsa (yangın sonrası orman, terk edilmiş tarla) ikincil süksesyon gerçekleşir.

41. Soru

• Birincil süksesyonun öncü türleri: Likenler, karayosunları ve bazı mikroorganizmalar. Likenler salgıladıkları maddelerle kayayı aşındırıp ufalar; ölen likenler ve karayosunları bu parçacıklarla karışarak ilk ince toprak katmanını oluşturur. Böylece otsu bitkilerin tutunabileceği bir ortam hazırlanır.
• İkincil süksesyonun öncü türleri: Tek yıllık otlar, hızlı büyüyen otsu bitkiler ve yangından sağ çıkan toprak altı organlardan sürgün veren bitkiler. Bu türler toprağı örterek erozyonu önler, gölge ve organik madde sağlar, toprağın nemini ve verimini artırarak çalı ve ağaçların yerleşmesini kolaylaştırır.

42. Soru

Cevap: Başlangıçta yalnızca az sayıda dayanıklı tür bulunur; tür çeşitliliği düşük, yapı basittir. Toprak kalınlaştıkça ve zenginleştikçe otsu bitkiler, ardından çalılar ve ağaçlar yerleşir; bitkilerle birlikte böcekler, kuşlar ve memeliler gibi hayvanlar da gelir. Böylece tür sayısı artar, katmanlı bir bitki örtüsü ve karmaşık besin ağları oluşur. Sonunda bölgenin iklimine uygun, görece kararlı bir komüniteye (klimaks) ulaşılabilir; bu aşamada tür bileşimi daha yavaş değişir.

43. Soru

Cevap: C

Gerekçe: Süksesyon, bir komünitedeki canlı türlerinin zaman içinde değişmesidir. A yanlıştır; türler ve sıra ortama göre farklılık gösterebilir. B yanlıştır; birincil süksesyon toprağın olmadığı çıplak kayalarda başlar. D yanlıştır; klimaks komünite de bozulmalarla değişebilir. E yanlıştır; süksesyon insan etkileriyle de başlayabilir.

44. Soru

Cevap: B

Gerekçe: Süksesyonda yerleşen canlılar toprağı, nemi ve ışık koşullarını değiştirir; değişen çevre de yeni türlerin gelmesine yol açar. Yani canlılar ve çevre koşulları birlikte değişir. Değişim yalnızca bitkilerle sınırlı değildir (A), her zaman büyük ağaçlarla bitmez (C), ikincil süksesyon birincilden daha hızlıdır (D) ve süksesyon doğal olaylarla da başlayabilir (E).

← Sayfa 184 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 186 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.