9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 185 5. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Soruları (1-6. sorular) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Sorular, 184. sayfadaki çay üretimiyle ilgili metin ve haritalara göre cevaplanır.
1. Soru
Cevap: C (I ve II)
Kenya’da çay, Doğu Afrika’nın yüksek plato ve dağ yamaçlarında; Türkiye’de ise Doğu Karadeniz’in engebeli dağ yamaçlarında yetiştirilir (I – topoğrafik özellikler ortaktır). Her iki yerde de yağış bol ve yıl içine dağılmış durumdadır (II – yağış rejimi). Ekvator’a uzaklık ise çok farklıdır (Kenya Ekvator üzerinde, Türkiye yaklaşık 41° kuzeyde); yıllık sıcaklık ortalamaları da bu nedenle birbirinden farklıdır.
2. Soru: Metin ve haritalara göre cevap verilebilecek sorular
| Soru | Cevap verilebilir mi? |
|---|---|
| Dünyada en fazla çay üreten ülkeler hangileridir? | ✓ Evet (Çin, Hindistan, Kenya, Türkiye, Sri Lanka) |
| Türkiye’de çay tarımı en fazla nerelerde yapılmaktadır? | ✓ Evet (Rize, Trabzon, Artvin, Giresun, Ordu) |
| Çay ithalatında önde gelen ülkeler hangileridir? | ✗ Hayır (ithalatla ilgili bilgi yoktur) |
| Dünyada çayın yetişmesini etkileyen coğrafi faktörler nelerdir? | ✓ Evet (yükselti, nem ve yağış, kireçsiz toprak, sıcaklık, enlem) |
| Dünyada çay tüketiminin en çok olduğu ülkeler hangileridir? | ✗ Hayır (tüketimle ilgili bilgi yoktur) |
| Çay tarımında makine kullanılamamasının nedenleri nelerdir? | ✓ Evet (arazinin engebeli olması nedeniyle iş gücüne ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir) |
| Çay tarımı başka hangi sanayi sektörleriyle ilişkilidir? | ✓ Evet (çay işleme fabrikaları, yani tarıma dayalı sanayi ile ilişkisi belirtilmiştir) |
| Çay üretiminin her yerde yapılamamasının nedenleri nelerdir? | ✓ Evet (çayın özel iklim, yükselti ve toprak koşulları istemesi) |
3. Soru: Çay üretiminin fazla olmasını sağlayan benzer doğal faktörler
- Nemli ve bol yağışlı iklim koşulları (muson, ekvatoral yüksek alanlar, Karadeniz iklimi)
- Yıllık ortalama sıcaklığın 14 °C’un altına düşmemesi
- Kireçsiz (asitli) toprakların bulunması
- Suyun birikmediği eğimli dağ yamaçları ve 2200 metreye kadar olan yükseltiler
- 42° kuzey ile 30° güney enlemleri arasında yer almaları
4. Soru: İş gücü ihtiyacının nüfusa etkisi
Çay tarımı, toplama ve işleme aşamalarında fazla iş gücü gerektirdiği için üretim yapılan yerlerde kırsal nüfusun yerinde kalmasını sağlamış, nüfus yoğunluğunu artırmıştır. Engebeli arazilere rağmen kırsal yerleşmeler dağınık şekilde yamaçlara yayılmıştır. Hasat döneminde başka bölgelerden ve ülkelerden mevsimlik işçi göçü alınmıştır. Çay fabrikaları da istihdam sağlayarak bölgeden dışarıya göçü azaltmıştır.
5. Soru: Çay üretiminin her yerde yapılamamasının nedenleri
Çay; bol ve düzenli yağış, yüksek nem, yıllık ortalaması 14 °C’un üzerinde sıcaklık, kireçsiz toprak ve belirli yükselti-enlem sınırları gibi özel doğal koşullar ister. Bu koşulların bir arada bulunduğu yerler sınırlıdır. Ayrıca fazla iş gücü ve üretim alanına yakın işleme fabrikası gerektirmesi de üretim alanlarını sınırlandırır. Bu nedenle çay tarımı Türkiye’de yalnızca Doğu Karadeniz kıyı şeridinde yapılabilmektedir.
6. Soru: Ordu, Giresun, Trabzon ve Artvin’de çay üretimini artırmak için yapılabilecekler
- Çay yetiştirmeye uygun yeni alanlarda bahçeler kurulması, eski bahçelerin yenilenmesi
- Verimli ve kaliteli çay çeşitlerinin (fidanların) kullanılması, uygun gübreleme ve budama yapılması
- Eğimli arazilere uygun küçük çay hasat makinelerinin kullanılmasının yaygınlaştırılması
- Bu illerde yeni çay işleme fabrikalarının açılması ya da kapasitelerinin artırılması
- Üreticilere kredi, teşvik ve alım garantisi sağlanması; kooperatifleşmenin desteklenmesi
- Üreticilere yönelik eğitim ve danışmanlık hizmetleri verilmesi
← Sayfa 184 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 188 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.