9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 157 “Türkiye’nin Demografik Dönüşüm Süreci” etkinliği cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Soru: Türkiye’nin demografik dönüşüm aşamaları

Doğum ve ölüm oranı grafiği yorumlandığında Türkiye’nin geçirdiği aşamalar yaklaşık olarak şöyle gösterilebilir:

• 1935-1950: Doğum ve ölüm oranları yüksek, nüfus artış hızı düşük ve dalgalıdır (özellikle II. Dünya Savaşı yıllarında ölüm oranı artmış, artış hızı düşmüştür). Bu dönem 1. aşamanın özelliklerini taşır.
• 1950-1985: Sağlık hizmetlerinin gelişmesiyle ölüm oranı hızla düşmüş, doğum oranı yüksek kalmıştır. Nüfus artış hızı en yüksek seviyelere çıkmıştır. Bu dönem 2. aşamadır.
• 1985-2020: Ölüm oranı düşük seviyede kalırken doğum oranı belirgin şekilde düşmüş, nüfus artış hızı yavaşlamıştır. Bu dönem 3. aşamadır.
• 2020 sonrası: Doğum oranı ölüm oranına yaklaşmakta, nüfus artış hızı çok düşük seviyelere inmektedir. Türkiye 4. aşamaya geçiş sürecindedir.

Kendi çizdiğimiz temsilî şema:

2. Soru: Değişimlerin sebepleri

• Ölüm oranlarının düşmesi: Sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması, aşı ve ilaçlarla bulaşıcı hastalıkların kontrol altına alınması, beslenme ve hijyen koşullarının iyileşmesi, bebek ölümlerinin azalması
• Doğum oranlarının düşmesi: Kentleşme ve kırdan kente göç, eğitim düzeyinin yükselmesi, kadınların eğitim ve çalışma hayatına katılması, evlilik yaşının yükselmesi, aile planlamasının yaygınlaşması, çocuk yetiştirme maliyetlerinin artması
• Nüfus politikaları: Cumhuriyet’in ilk yıllarında nüfus artışını destekleyen, 1965’ten sonra ise nüfus artışını sınırlandıran politikalar uygulanmıştır.
• Olağanüstü olaylar: Savaş yılları, salgın ve büyük afetler doğum ve ölüm oranlarında dalgalanmalara yol açmıştır.

3. Soru: 1935 ile 2023 karşılaştırıldığında gelişmişlik seviyesi

1935’te doğum ve ölüm oranları yüksek, ortalama ömür kısa, çocuk nüfus oranı fazlaydı; bu özellikler az gelişmiş bir toplumu yansıtır. 2023’te ise doğum ve ölüm oranları düşmüş, ortalama ömür uzamış, çalışma çağındaki ve yaşlı nüfusun oranı artmış, piramidin tabanı daralmıştır. Bu durum Türkiye’nin sağlık, eğitim, kentleşme ve ekonomi alanlarında önemli ölçüde geliştiğini ve gelişmiş ülkelerin nüfus özelliklerine yaklaştığını gösterir.

4. Soru: 2075’e kadar olası değişimler

• Doğum oranlarının düşmeye devam etmesiyle nüfus artış hızı daha da azalacak, Türkiye demografik dönüşümün 4. aşamasına yerleşecektir.
• Yaşlı nüfus oranı hızla artacak; buna bağlı olarak ölüm oranı bir miktar yükselebilecektir.
• Doğum oranı ölüm oranının altına düşerse nüfus azalmaya başlayacak ve Türkiye 5. aşamaya geçebilecektir.
• Nüfus piramidinin tabanı daha da daralacak, üst kısmı genişleyecektir. Çalışma çağındaki nüfusun oranı azalırken sağlık, bakım ve emeklilik harcamaları artacaktır. Demografik fırsat penceresi kapanmaya başlayacaktır.

← Sayfa 156 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 158 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.