9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 144 “Türkiye Nüfusunun Tarihsel Gelişimi” etkinliği cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru: Nüfus artış oranı ile nüfus miktarı arasındaki ilişki
Türkiye’nin nüfus miktarı 1927’den günümüze sürekli artmıştır. Nüfus artış oranı ise dönemden döneme değişmiştir: 1945’te belirgin şekilde düşmüş, 1960’ta en yüksek seviyesine (yaklaşık ‰28) çıkmış, 1990’dan sonra genel olarak azalmış ve 2023’te en düşük seviyeye inmiştir.
İlişki: Nüfus artış oranı pozitif olduğu sürece nüfus miktarı artmaya devam eder; artış oranının azalması nüfusun azaldığı anlamına gelmez, yalnızca artışın yavaşladığını gösterir. Artış oranının yüksek olduğu dönemlerde (1950-1990) nüfus grafiği daha dik yükselmiş, oranın düştüğü son yıllarda ise eğri yataylaşmaya başlamıştır.
2. Soru: 1950-1980 arasında nüfus artış hızının yüksek olmasının nedenleri
- Sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması, aşı ve ilaçlarla salgın hastalıkların kontrol altına alınması sonucu ölüm oranlarının hızla düşmesi, buna karşılık doğum oranlarının yüksek kalması
- Kırsal nüfusun fazla olması ve tarım toplumunda çok çocuklu ailelerin yaygın olması
- Savaş sonrası dönemde barış ortamı ve ekonomik gelişmeler
- Uzun süre uygulanan nüfus artırıcı (doğumu teşvik edici) politikaların etkisi
3. Soru: 1990’dan itibaren artış hızının azalmasının nedenleri
- Hızlı kentleşme ve kentlerde yaşam maliyetinin yüksek olması
- Eğitim düzeyinin, özellikle kadınların eğitim düzeyinin yükselmesi ve kadınların çalışma hayatına daha fazla katılması
- Evlilik yaşının yükselmesi, aile planlamasının yaygınlaşması
- Ekonomik koşullar nedeniyle daha az çocuk sahibi olunması, doğurganlık hızının düşmesi
- Son yıllarda salgın (2020) ve büyük afetler gibi olayların da etkisi görülmektedir.
4. Soru: Nüfus tahminlerindeki değişimlerin nedenleri
Düşük senaryo: Nüfusun yaklaşık 2050’lere kadar çok yavaş artıp 100 milyon civarında zirveye ulaşması, sonra azalması öngörülmektedir. Bunun nedeni doğurganlık hızının düşmeye devam etmesi, doğum oranlarının ölüm oranlarına yaklaşması ve nüfusun hızla yaşlanmasıdır; ileride ölümler doğumları geçebilir.
Yüksek senaryo: Nüfusun artmaya devam ederek 2080’de 120 milyonu aşması öngörülmektedir. Bunun için doğurganlığın yükselmesi ya da yüksek kalması (aileyi ve doğumu destekleyen politikaların başarılı olması), ortalama yaşam süresinin uzaması ve göç alınması gibi koşullar gerekir.
Temel senaryoda ise nüfusun yaklaşık 105-108 milyon civarında durağanlaşması beklenmektedir.
← Sayfa 143 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 145 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.