9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 143 “Dünya Nüfusunun Tarihsel Gelişimi” etkinliği cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Yönerge 1

1. Soru: Eksenler

Yatay eksen: Yıllar (zaman). Dikey eksen: Dünya nüfus miktarı (milyar kişi).

2. Soru: Eksenler arasındaki ilişki

Zaman ilerledikçe dünya nüfusu artmaktadır; yani iki eksen arasında doğru orantılı bir ilişki vardır. Ancak bu artış her dönemde aynı değildir: Binlerce yıl boyunca çok yavaş olan artış, 1800’lerden sonra, özellikle de 1950’den sonra çok hızlanmıştır. Bu nedenle grafik sona doğru dikleşen bir eğri şeklindedir.

3. Soru: Genellemeler

• Nüfus artış hızının genel seyri: Tarihin büyük bölümünde nüfus artış hızı çok düşük olmuştur. Sanayi Devrimi’nden sonra ve özellikle 1950 sonrasında hızla yükselmiştir. Günümüzde artış devam etmekle birlikte artış hızı yavaşlama eğilimindedir.
• Birer milyar artışın zaman aralığı: İlk 1 milyardan 2 milyara çıkış 123 yıl (1804-1927), 2’den 3 milyara 33 yıl (1927-1960) sürmüştür. Sonraki milyarlar 14, 13, 11, 12 ve 12 yılda eklenmiştir; yani süre çok kısalmış ve 11-14 yıl civarına inmiştir. Tahminlere göre 9. milyar 15 yılda (2037), 10. milyar 21 yılda (2058) eklenecektir; yani bu süre gelecekte yeniden uzayacaktır.
• Nüfuslanma sürecinin kıtalara göre değişimi: Dünya nüfusunun en büyük bölümü Asya’da yaşamaktadır. Avrupa ve Kuzey Amerika’da nüfus artışı yavaşlamış, Avrupa’da bazı ülkelerde nüfus azalmaya başlamıştır. Afrika ise günümüzde nüfusu en hızlı artan kıtadır ve gelecekteki nüfus artışının önemli bölümünün Afrika’da gerçekleşmesi beklenmektedir. Okyanusya en az nüfuslu kıtadır. (Ayrıntılar karekoddaki video ve belgeden incelenebilir.)

Yönerge 2

4. Soru: Türkiye, Demokratik Kongo ve Almanya’nın nüfus değişimi

• Almanya: 1950’de üç ülke içinde nüfusu en kalabalık ülkedir (yaklaşık 70 milyon). Nüfusu 1950-1970 arasında biraz artmış, sonrasında çok az değişerek yaklaşık 80-85 milyon civarında durağan kalmıştır.
• Türkiye: 1950’de yaklaşık 20 milyon olan nüfusu düzenli ve hızlı şekilde artmış, günümüzde 85 milyonu aşmıştır. Son yıllarda artış biraz yavaşlamıştır. 2020’lerde Almanya’nın nüfusunu yakalamıştır.
• Demokratik Kongo: 1950’de en az nüfuslu ülkedir (yaklaşık 13-15 milyon). 1990’dan sonra artış çok hızlanmış; 2010’larda Türkiye’yi ve Almanya’yı geçerek 2024’te 110 milyonun üzerine çıkmıştır. Artış hızı en yüksek ülkedir.

Sonuç: Gelişmiş bir ülke olan Almanya’da nüfus durağanlaşmış, gelişmekte olan Türkiye’de artış yavaşlamaya başlamış, az gelişmiş Demokratik Kongo’da ise artış giderek hızlanmıştır.

5. Soru: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde nüfus artış hızı ve sonuçları (tartışma)

Örnek cevap:

• Gelişmiş ülkeler: Doğum ve ölüm oranları düşük olduğundan nüfus artış hızı çok düşük, bazen negatiftir. Sonuçları: yaşlı nüfus oranının artması, iş gücü açığı, sağlık ve emeklilik harcamalarının artması, göçmen iş gücüne ihtiyaç duyulması.
• Gelişmekte olan ülkeler: Ölüm oranları azalırken doğum oranları yüksek kaldığından nüfus artış hızı yüksektir. Sonuçları: genç nüfusun fazla olması, eğitim, sağlık, konut ve iş ihtiyacının hızla artması, işsizlik, çarpık kentleşme, gıda ve kaynak sıkıntısı, dış göç. Genç nüfus iyi değerlendirilirse ekonomik kalkınma için fırsat da olabilir.

← Sayfa 142 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 144 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.