9. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 117 Amazon yağmur ormanları etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. İklim sistemi bileşenlerinin Amazon iklimi üzerindeki etkileri
- Atmosfer: Ekvator çevresindeki alçak basınç havanın yükselmesini, bulut ve yağış oluşmasını sağlar; alize rüzgârları Atlas Okyanusu’ndan nem taşır.
- Hidrosfer: Atlas Okyanusu ve Amazon Nehri ile kolları bol buharlaşma kaynağıdır; havadaki nem yıl boyunca yüksektir.
- Biyosfer: Yoğun orman terleme yoluyla atmosfere büyük miktarda nem verir, kendi yağışının bir kısmını üretir; ayrıca karbondioksiti tutar.
- Litosfer: Geniş ve alçak Amazon Havzası nemli havanın içerilere sokulmasını kolaylaştırır; batıdaki And Dağları nemli havanın havzada yükselip yağış bırakmasına katkı sağlar. Sahra’dan taşınan tozlar toprağı besler.
- Kriyosfer: Bölgede buzul yoktur; ancak küresel ölçekte buzulların sıcaklık dengesine katkısı dolaylı olarak etkilidir.
2. Sıcaklıkların yıl boyunca yüksek olmasının temel nedeni
Amazon Havzası Ekvator çevresinde yer alır. Güneş ışınları yıl boyunca dike yakın açılarla gelir ve gece-gündüz süreleri yıl içinde neredeyse eşittir. Bu nedenle sıcaklık yıl boyunca 25–30 °C arasındadır ve yıllık sıcaklık farkı çok azdır.
3. Basınç özelliklerinin yağış üzerindeki rolü
Bölgede etkili olan alçak basınç sisteminde ısınan nemli hava sürekli yükselir, yükseldikçe soğuyup yoğuşur ve hemen her gün yükselim (konveksiyonel) yağışlarına neden olur. Ayrıca alçak basınç, yüksek basınç alanlarından gelen nemli alize rüzgârlarını bölgeye çeker. Böylece her mevsim bol yağış (2.000–4.000 mm) düşer.
4. Sıcaklık ve yağışın doğal ve beşerî unsurlara etkileri
Doğal unsurlar: Bol yağış nedeniyle Amazon Nehri dünyanın en fazla su taşıyan akarsuyudur; akarsu ağı sık ve sürekli akışlıdır, geniş sulak alanlar ve taşkın ovaları vardır. Sıcak ve nemli ortamda kimyasal ayrışma hızlıdır; topraklar derin ama yağışla yıkandığı için besince fakirdir. Bitki örtüsü sık, çok katlı ve her zaman yeşil yağmur ormanlarıdır; biyoçeşitlilik dünyada en fazladır.
Beşerî unsurlar: Sıcak-nemli iklim, sık orman, hastalıklar ve ulaşım güçlüğü nedeniyle nüfus seyrektir. Yerleşmeler daha çok akarsu kıyılarında toplanmıştır; ulaşımda akarsulardan yararlanılır. Yerli halk avcılık, toplayıcılık, balıkçılık ve küçük çaplı tarımla geçimini sağlar. Son yıllarda ormanların kesilerek tarım ve hayvancılığa açılması önemli bir çevre sorunudur.
← Sayfa 116 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 120 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.