9. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 155 2. Tema Ölçme ve Değerlendirme 15, 16 ve 17. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

15. Soru

Metinde sözü edilen canlılar Mars’ın derinliklerinde yaşadığı düşünülen mikroorganizmalardır. Bu canlıların arkeler ya da bakteriler domainine ait olabileceği düşünülür; en güçlü olasılık arkelerdir.

• Mars’ta çok düşük sıcaklık, çok ince atmosfer ve büyük oranda karbondioksit gibi aşırı (ekstrem) koşullar vardır. Arkelerin birçok türü dünyadaki aşırı soğuk, sıcak, tuzlu ve oksijensiz ortamlarda yaşayabilir.
• Metinde bu canlıların atmosferden hidrojen alıp metan salınımını artırmış olabileceği belirtilmektedir; metan üreten mikroorganizmalar arkeler domaininde yer alır.
• Bazı bakteriler de zorlu çevre koşullarına dayanıklı olduğundan bakteriler domaini de olasılık dâhilindedir. Çok hücreli ve karmaşık yapılı ökaryotların bu koşullarda yaşaması beklenmez.

16. Soru

Hayır, yeterli değildir. Halkasal kromozom ve plazmit bulundurma, zarla çevrili yapıların olmaması, ekstrem koşullarda yaşayabilme ve antibiyotiklere direnç gösterme özellikleri hem bakterilerde hem de arkelerde görülebilir. Bu bilgiler canlının prokaryot olduğunu gösterir ama hangi domaine ait olduğunu belirlemez. Ayırt etmek için hücre duvarında peptidoglikan bulunup bulunmadığı (bakterilerde var, arkelerde yok), DNA’sında histon proteinlerinin varlığı (bazı arkelerde var), hücre zarı lipitlerinin yapısı ve ribozomal RNA dizileri gibi özelliklerin de incelenmesi gerekir.

17. Soru

Metne göre Mars’ın kraterlerinde geçmişte su ve akarsuların bulunduğu düşünülmektedir. Su, bildiğimiz yaşam için temel gereksinimdir; bu nedenle bir zamanlar su bulunan kraterler geçmişteki canlılık izlerini (mikroorganizma kalıntıları, kimyasal izler) barındırma olasılığı en yüksek yerlerdir. Kutuplardaki buzullar çok soğuktur ve su orada donmuş hâldedir; yüzey ise ince atmosfer nedeniyle zorlu koşullara açıktır. Bu yüzden bilim insanları çalışmalarını kraterlerde yoğunlaştırmıştır.

← Sayfa 154 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 156 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.