9. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 47 6. Etkinlik (Suyun Özelliklerini Belirleme) deneylerinin beklenen sonuçları ve değerlendirme tablosu cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
6. Etkinlik: Suyun Özelliklerini Belirleme
Etkinlik 47, 48 ve 49. sayfalardadır. Her deneyde beklenen gözlem ve nedeni aşağıda açıklanmıştır.
I. Deney (iki lam arasındaki su)
Gözlem: Aralarında ince su tabakası bulunan lamlar birbirine yapışır, kaydırılabilir ama yukarı doğru zor ayrılır.
Neden: Su molekülleri cam yüzeye tutunur (adezyon), birbirlerini de çeker (kohezyon).
II. Deney (ağzına kadar dolu bardağa madenî para atma)
Gözlem: Paralar eklendikçe su bardağın ağzından yukarı doğru kubbe (kavis) şeklinde yükselir ama bir süre taşmaz.
Neden: Su molekülleri arasındaki kohezyon kuvveti yüzeyde esnek bir zar gibi davranır (yüzey gerilimi).
III. Deney (bardağa buz koyma)
Gözlem: Buz küpleri yüzer; buzlar eridiğinde su taşmaz.
Neden: Katı hâldeki suyun (buzun) yoğunluğu sıvı sudan düşüktür; buz eriyince hacmi küçülür ve suyun içinde kapladığı hacim kadar su oluşur.
IV. Deney (karabiberli su yüzeyine parmak değdirme)
Gözlem: Karabiber taneleri su yüzeyinde batmadan durur. Parmak hızla değdirilip çekildiğinde parmak ıslanmaz ya da çok az ıslanır, parmağa biber taneleri yapışır.
Neden: Su yüzeyindeki yüzey gerilimi hafif cisimleri taşır; su molekülleri arasındaki kohezyon, parmağa tutunma (adezyon) kuvvetinden büyüktür.
V. Deney (tuz, şeker, bal, un ve kahvenin suya eklenmesi)
Gözlem: Tuz, şeker, bal ve kahve suda çözünür, su tuzlu/tatlı/acı tat kazanır; madde miktarı arttıkça tat yoğunlaşır. Un ise tam çözünmez, bulanıklık oluşturur ve dibe çöker. Madde fazla eklenince bir kısmı çözünmeden kalabilir.
Neden: Su polar bir moleküldür ve polar ya da iyonik maddeleri iyi çözer (çözücülük). Unun büyük moleküllü nişastası suda çözünmez.
VI. Deney (su ve sıvı yağın ısıtılıp soğutulması)
Gözlem: Aynı sürede sıvı yağın sıcaklığı sudan daha fazla artar; ocaktan alınınca da yağ daha hızlı soğur. Su daha yavaş ısınır, daha yavaş soğur.
Neden: Suyun ısı kapasitesi (öz ısısı) yüksektir; sıcaklığını değiştirmek için daha fazla ısı gerekir.
Değerlendirme Tablosu
| Deney | Suyun özelliği | Günlük hayattan örnek |
|---|---|---|
| I. Deney | Adezyon ve kohezyon | Bitkilerde suyun köklerden yapraklara taşınması; ıslak cam yüzeylere kâğıdın yapışması |
| II. Deney | Yüzey gerilimi (kohezyon) | Su sineği gibi böceklerin su üzerinde yürümesi; su damlalarının yuvarlak olması |
| III. Deney | Buzun yoğunluğunun sudan düşük olması | Göllerin üstünün donup altındaki canlıların yaşamaya devam etmesi; buz dağlarının yüzmesi |
| IV. Deney | Yüzey gerilimi | Su yüzeyinde ataç ya da iğnenin dikkatli bırakıldığında batmaması |
| V. Deney | Çözücülük | Çay, şerbet, ayran yapılması; kanda besin ve minerallerin çözünmüş hâlde taşınması |
| VI. Deney | Yüksek ısı kapasitesi (öz ısı) | Deniz kenarındaki yerlerde sıcaklık farkının az olması; terlemeyle vücut sıcaklığının düzenlenmesi |
← Sayfa 46 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 48 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.